نور ملکوت قرآن - ج4
جلد چهارم مجموعۀ «نور ملکوت قرآن» از آثار ماندگار مرحوم علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه بوده که پیرامون جنبۀ «عمومیت، اصالت و واسعیت قرآن» با قلمی روان و بیانی سلیس به رشتۀ تحریر درآمده است. مهمترین مطالب این مجلّد: • دعوت قرآن به تفکر در اشیاء خارج، و مصنوعات خداوند • قرآن و سیر آفاقی • بحث دربارۀ اصل خلقت انسان در قرآن • علوم مادیه و طبیعیه تا حدی که موجب کمال انسان است شرافت دارد • دستورات اخلاقی قرآن، بشریت را به اعلا درجه از توحید میرساند • عرفان یا فلسفه و حکمت، یگانه راهگشای حل مسائل توحید • مزیّت زبان عربی و سبب نزول قرآن به لسان عربی • غلبۀ زبان انگلیسی، معلولِ غلبۀ استعمار انگلیس است • افتخار به نژاد و ملّیّت مذموم است، زیرا نژاد اختیاری نیست • زندهکردن لغات فارسی باستانی، برگشت از تعالیم قرآن است • لزوم تکلم به زبان عربی برای جمیع مسلمین • نامۀ شهید مطهری دربارۀ شناخت هویت دکتر شریعتی • اعلمیت به قرآن، میزان اعلمیت در اسلام • کیفیت جمعآوری قرآن در زمان رسولالله • ضرورت کتابت قرآن، طبق موازین متقدّمین • نقد و بررسی حجّیّت و اعتبارِ تورات و انجیلِ فعلی • بحثی دربارۀ اعتبار انجیل برنابا • لغات و اصطلاحات بدیع قرآنی • حجّیّت سنّت، در قوّۀ حجّیّت قرآن • اثبات تواتر قرائات قرآن و نقد و بررسی نظریه مخالفین تواتر
مرتب سازی:
نور ملکوت قرآن - ج4
68صفات و اسماء او، و وحدت افعال و کردار او، در هر چیزی میسازد و بنا میکند؛ و خشتها و آجرهای این عمارت روان وی را بر این اصل روی هم میچیند.
بنابراین، اخلاق متّخذ از قرآن امری جدا از عالم خلقت و امور طبیعی و تجربی و مشاهدات آفرینش نیست. و جهان آفرینش و این سلسلۀ دراز و طولانی موجودات شگرف و پیچیده نیز جدا و بیربط و بیگانه از روح و روان انسان نیستند.1 همه با هم چون شیر و شکر در آمیختهاند، و همه از یک پستان نوشیدهاند.
آیات آفاقیّه دعوت به توحید و مکارم اخلاق دارد
این از خصائص قرآن عظیم است که دعوت به علوم تجربی و تفکّر در امور مادّی و طبیعی و پدیدههای آفاقیّه را، راه برای تکامل معنوی و رشد و
- مستشار عبد الحلیم جندی در کتاب «الإمام جعفر الصّادق» ص ٢٩٤ گوید: «و در منهج عبرتآموزی و اعتبار به واقع یا به آثاری که بر مطلوب دلالت میکند واقعیّتی است که نزدیکتر است به تصدیق از مجازفات فکری. و در واقع مادّی ضمانتی است که نتیجه و استخلاص را از ملموسات و محسوسات به حواسّ پنجگانه دور نمیدارد. و این واقعیّت یا نزاهت فکری، ده قرن از واقعیّت اگوست کنت زودتر، و از عقلانیّت دکارت نُه قرن زودتر بوده، همچنانکه از نظریّۀ اطّراد علل جان استورات میل* ده قرن زودتر بوده است. و بواسطۀ این قرون، سبقت تمدّن و حضارت اسلامی بر حضارت اروپائی مسلّم است.»
و در تعلیقه گوید: «اگوست کنت AugusteComte (١٧٩٨ـ ١٨٥٧) دارای فلسفۀ واقعیّت، در قرن گذشته است. وی از مؤلّفات لایبنیتس، و دکارت** و فرانسس بیکن، و قدّیس توماس آکویناس، و راجر بیکن بهره یافته است. و این دو نفر اخیر از بزرگترین کسانی هستند که از علم اسلام متأثّر و بهرمند بوده و آن را منتشر ساختهاند و در بسیاری از کتابهایشان تعبیرات اسلامیّه استعمال شده است.»
*ـ جان استورات میل (١٨٠٦ـ ١٨٧٣)
**ـ دکارتRene، Descartes (١٥٩٦ ـ ١٦٥٠)
- مستشار عبد الحلیم جندی در کتاب «الإمام جعفر الصّادق» ص ٢٩٤ گوید: «و در منهج عبرتآموزی و اعتبار به واقع یا به آثاری که بر مطلوب دلالت میکند واقعیّتی است که نزدیکتر است به تصدیق از مجازفات فکری. و در واقع مادّی ضمانتی است که نتیجه و استخلاص را از ملموسات و محسوسات به حواسّ پنجگانه دور نمیدارد. و این واقعیّت یا نزاهت فکری، ده قرن از واقعیّت اگوست کنت زودتر، و از عقلانیّت دکارت نُه قرن زودتر بوده، همچنانکه از نظریّۀ اطّراد علل جان استورات میل* ده قرن زودتر بوده است. و بواسطۀ این قرون، سبقت تمدّن و حضارت اسلامی بر حضارت اروپائی مسلّم است.»