نور ملکوت قرآن - ج3

آیات کتاب محکم مى‌باشند و در آن، آیه‌اى که مرجعش به محکم نباشد نداریم.

 مثلا خداوند مى‌فرماید: الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى‌¹. «خداوند بر روى کرسى و تخت قرار گرفت و متمکّن شد.» این آیه در ابتداى امر، فهمش براى مستمع اشتباه مى‌شود. زیرا ممکنست معناى عرش از قبیل همین کرسى‌ها و تخت‌ها باشد، ولى چون آن را به آیه: لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْ‌ءٌ². «مثل و مانند خداوند هیچ‌چیزى نیست.» ارجاع دهیم، معلوم مى‌شود که: تخت و کرسى خداوند متناسب با وجود ازلى و ابدى و لا یتناهى اوست؛ و خواهى نخواهى منطبق بر عالم اراده و مشیّت، و یا بر کاخ وجود و جمیع عالم هستى خواهد شد.»³

 «و امّا در وَ مَا يَعْلَمُ تَأوِيلَهُو إلاَّ اللهُ «تأویل قرآن را غیر از خدا کسى نمى‌داند.» ظاهر عبارت آنست که ضمیر در تَأوِیلَهُ را به مَا تَشَابَهَ ارجاع دهیم، همان‌طورکه در عبارت وَ ابْتِغَآءَ تَأوِيلِهِ مطلب از همین قرار است.

 و این مستلزم آن نیست که تأویل منحصر در آیات متشابه باشد، چنانکه بحث آن گذشت. و همچنین امکان دارد ضمیر را ارجاع به کتاب دهیم، مانند ضمیر در عبارت مَا تَشَابَهَ مِنْهُ.

معنى و تفسیر «راسخین در علم»

 و از ظاهر حصر در عبارت وَ مَا یَعْلَمُ تَأوِیلَهُو إلاَّ اللهُ استفاده مى‌شود که علم به تأویل انحصار در خدا دارد. و امّا عبارت وَ الرَّاسِخُونَ فِي‌ الْعِلْمِ «و رسوخ‌کنندگان در علم»، ظاهر آنست که «واو» براى استیناف باشد نه براى‌