نور ملکوت قرآن - ج3
جلد سوم مجموعۀ «نور ملکوت قرآن» از آثار ماندگار مرحوم علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه بوده که پیرامون جنبۀ «توحیدی بودنِ منطق قرآن و تربیت انسان کامل توسّط قرآن» با قلمی روان و بیانی سلیس به رشتۀ تحریر درآمده است. مهمترین مطالب این مجلّد: • منطق قرآن توحید خالص در جمیع شئون است • شاهنامه فردوسی مبایِن با روح اسلام • عیسی و موسای واقعی را قرآن معرفی میکند • جهل و تعصّب اورپا در عدم رجوع به قرآن • قرآن برملاکنندۀ خطاهای تورات و انجیلِ فعلی • فلسفۀ جهاد در اسلام، ایثار و انفاقِ توحید است • تحلیل و بررسی بردهداری در اسلام • علل ضعف مسلمین، ناشی از سستی در عمل به قرآن است • بحثی مفصل درباره اهداف و آرمانهای استعمار • نظر مؤلف درباره سیدجمالالدین اسدآبادی • نقشههای استعمار برای جلوگیری از اتحاد مسلمین و رویکارآمدن قرآن • بحثی دربارۀ فداکاریِ احمدشاه قاجار • قرآن موجب سیر کمالی نفوس مؤمنان است • ثمرۀ قرآن، تربیت انسان کامل است • قرآن بیان حقیقت امام است • قرآن بدون امام در حکم جسد بیروح
مرتب سازی:
نور ملکوت قرآن - ج3
209برگرداندن چیزى بر چیزى است، مثل خم کردن و کج نمودن؛ نه مطلق عقب و دنبال در آمدن که بر این اساس فیض کاشانى فقط بجهت دنبال در آمدن هفت سوره پس از هفت سورۀ بزرگ، آنها را مثانى پنداشته است.1
و ازاینرو نیز لفظ مثانى را که در بعضى از روایات، تفسیر به بعضى از این سور نمودهاند و یا به سوره فاتحه اختصاص دادهاند بجهت آنکه دو بار در هر نماز تکرار مىشود، قابل قبول نیست. زیرا این مفاد روایات اوّلا بجهت تعارضشان با مدلول کتاب که مثانى را همه قرآن مىداند مطرود است، و ثانیاً معناى حاقّ مثانى، برگرداندن چیزى است بر چیزى، و این ناظر به تمام آیات است که بعضى بیان و تفسیر بعضى دگر را مىکند. و معناى تکرار و یا مطلق دنبال در آمدن، خلاف حاقّ معناى لغوى آنست.
قرآن داراى یکصد و چهارده سوره است. از عَمَّ يَتَساءَلُونَ تا آخر قرآن را که مجموعاً ٣٧ سوره است، سُوَر قصار نامند، یعنى سورههاى کوتاه. مىماند ٧٧ سوره که اوّلین آنها سورۀ فاتحة الکتاب است و به دنبال آن هفت سورۀ بزرگ
- .در تعلیقۀ ص ٦٠١، از ج ٢ «اصول کافى» طبع حروفى، از «وافى» نقل کرده است که: «سور طول بر وزن صُرَد، هفت سوره اوّل قرآن پس از سورۀ حمد است؛ بنا بر اینکه انفال و توبه را سورۀ واحده بگیریم (بجهت آنکه هر دو دربارۀ غزوات حضرت رسول الله صلّى الله علیه و آله و سلّم وارد شده است، و به همین جهت آن دو را قرینتین مىگویند و میان آن دو نیز بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ نیامده است.) یا آنکه سورۀ هفتم را سوره یونس بگیریم. و مثانى هفت سورۀ پس از این هفت سوره است. و آنها را مثانى نامند، چون مثنى و مثانى مانند معنى و معانى به معناى دنبال و پشت سر در آمدن است. و گاهى اوقات مثانى بر جمیع سورههاى قرآن چه طوال آن و چه قصار آن اطلاق مىشود. و امّا مئین، از سورۀ بنى اسرائیل است تا هفت سوره؛ و آنها را مئین گویند بجهت آنکه آیات هریک از آنها در حدود صد آیه است. اینطور در بعضى از تفاسیر وارد شده است.» تمام شد گفتار صاحب «وافى».