نور ملکوت قرآن - ج3

سنۀ ١٣١٤ یا ١٣١٥ در ماه شوّال بوسیلۀ عمل جرّاحى که در حَنَک او به عمل آمد، یا بوسیله سمّى که به او خورانیده‌اند، یا به موت حتف أنف (مرگ طبیعى) از دنیا رحلت نموده است.¹ 

 «سیّد در اسلامبول با آنکه سفرۀ طعامش بر روى میزى بلند و به طرز فرنگى چیده مى‌شد و مهمانان او همه با کارد و چنگال غذا مى‌خوردند، او میزبان، تنها با پنج انگشت صرف غذا مى‌کرد؛ و وقعى به آداب و عادات زمان نمى‌نهاد.»²

نقشه‌هاى استعمار براى جلوگیرى از اتّحاد مسلمین و روى کار آمدن قرآن‌

 از آنچه آوردیم به وضوح روشن است که مقصد انگلستان، تفرّق و تشتّت مسلمین است که به هر صورت و به هر شکل در هر زمان آن را عمل مى‌کند. و سیّد جمال الدّین این واقعیّت را به خوبى إدراک نموده بود و براى گریز از آن، جز اتّحاد مسلمین و تشکیل جبهه‌هاى حرب ـ در صورت ضرورت ـ براى حفظ کیان اسلام و برگردانیدن عزّت آنها را به کانون اصلى و محور حقیقى خویش، چاره‌اى نمى‌دید.

 بنابراین، آنچه امروزه در میان اقوام مختلف دائر است از رواج اندیشۀ قومیّت‌پرستى و ملّیّت‌پرستى که به آن ناسیونالیسم گویند، در شکلها و قالب‌هاى پان ایرانیسم، پان عربیسم، پان‌ترکیسم، و پان هندوئیسم و غیرها که در کشورهاى اسلامى با وسوسۀ استعمار و تبلیغ ایادى و بلندگوهاى آنان ترویج مى‌گردد، و همچنین تشدید و تقویت نزاعهاى مذهبى شیعه و سنّى، و ایضاً قطعه‌قطعه نمودن سرزمین اسلامى و کشور پهناور عثمانى بصورت کشورهاى کوچک و رقیب با یکدیگر، همه براى مبارزه با آن اندیشه و فکر ریشه‌کن‌کنندۀ استعمار، یعنى اتّحاد اسلام و به روى کار آمدن قرآن است.