نور ملکوت قرآن - ج2

 و نیز مى‌گوید: «تئورى داروین، نظریه‌اى در بیان علّت (و یا یكى از علل) مؤثّر در تغییر تدریجى انواع است نه در اصل مسأله خلقت تكاملى آنها. و چنانكه در بالا توضیح داده‌ایم، داروین در ابتدا فقط انتخاب طبیعى انواع بوسیله عامل تنازع بقاء را در تنوّع و تكثیر موجودات مؤثّر مى‌دانست.

 علماى دیگر امثال‌ بوفّن، لا مارک، سنتیلّر، و یزمن‌ (Weisman كه بین ١٨٣٤ تا ١٩١٤ میلادى مى‌زیسته است) و دورى‌ (de Vries كه بین ١٨٤٨ تا ١٩٣٥ مى‌زیسته است) عوامل دیگرى مثل تغییر شرائط طبیعى محیط زندگى، استعمال یا عدم استعمال اعضاء، تغییر ساختمان سلّولهاى جنسى، و یا موتاسیون (Mutation) یعنى تغییر سریع را در تحوّل تدریجى انواع مؤثّر مى‌دانستند.

 هیچیك از این نظریات با آنكه تجربه‌هائى هم درباره آنها شده، جامع الأطراف نیست. هریك از آنها به تنهائى ایرادها و نواقصى دارد، و نتوانسته است بعنوان یك نظریه قطعى و عمومى در تغییر تدریجى انواع موجودات تلقّى گردد.

 چنانكه خود داروین هم در نوشته‌هاى اخیرش علاوه بر تنازع بقاء، تأثیر شرائط محیط زندگى را هم در تكامل و پیدایش نوع جدید تأیید نموده است.

 (رجوع شود به صفحه ١٠٠، از كتاب‌Gourslementair ede Zoologie تألیف‌Remy Perrier از انتشارات‌Masson پاریس.) و یا در نظریه داروینیسم جدید، عامل وراثت و تغییر دقیق سلّولهاى جنسى را نیز در پیدایش انواع تازه مؤثّر میدانند.

 در هر حال هیچیك از عوامل فوق را به تنهائى نمى‌توان عامل قطعى و منحصر در تغییرات تدریجى موجودات در هر زمان و مكان دانست. این عوامل و امثال آنها همگى عوامل فرعى از یك علّت اصلى و غائى هستند كه تغییرات‌