
نور ملکوت قرآن - ج2
جلد دوم مجموعۀ «نور ملکوت قرآن» از آثار ماندگار مرحوم علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه بوده که پیرامون جنبۀ «روشنگری تبیان بودنِ قرآن و پاسخ به شبهات مربوطه؛ از جمله مقالۀ قبض و بسطِ تئوریک شریعت» با قلمی روان و بیانی سلیس به رشتۀ تحریر درآمده است. مهمترین مطالب این مجلّد: • امتناع نسخ قرآن • کسیکه به علوم کلیه راه یابد معنای تبیانِ قرآن لِکُلِّ شَیء را میفهمد • فقط اولیای الهی از حقائق و تأویل قرآن مطّلع هستند • رسالت قرآن انسانسازی است نه حلّ مسائل علمی • تطبیق قرآن بر علوم عصر راه صحیحی نیست • تئوریها ثبات ندارند و پیوسته محکوم تئوریهای دیگرند • نقد و بررسی «فرضیه تکامل داروین» • نقد و بررسی مقالۀ «قبض و بسط تئوریک شریعت» • عظمت و تقدّم علوم اسلامی بر علوم امروزی • تشویق قرآن بر آموختن علم حکمت • حق بزرگ فلاسفۀ اسلام در پاسداری از توحید و قرآن • علماء اسلام برجستهترین دانشمندان و پدران علوم طبیعی هستند • پیشگامی مسلمین در علومی مثل فیزیک، طب و داروسازی. • اساس حوزههای علمیه، بر قرآن و عرفان • مدت عمر، محدود است و باید صرف آموختن علم مفید شود • اعراض روشنفکران از مبانی اسلامی، در اثر فرهنگ خارجی • منطق قرآن حجیت عقل و یقین است؛ نه فرضیههای وهمی • تحلیل و بررسی معنای فطرت در قرآن • بیان برخی احکام فطری قرآن مثل حرمت زنا، لواط و شرابنوشیدن. • نقد و بررسی کتاب «دانش و ارزش»
نور ملکوت قرآن - ج2
288إذا كانت ثمرتها نافعة.1 و قال ابن عبّاس رضى الله عنهما: العلم كثیر فارعوا أحسنه؛ أ ما سمعتم قول الله تعالى:
فَبَشِّرْ عِبادِ* الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ.2 قال الشّاعر:
قالوا:
خذ العین من کلّ فقلت لهم *** فى العین فضل و لکنّ ناظر العین»3 «گفته شده است: علم بیش از آنست كه آدمى با كمربند فكر و عقل و حیات خود بتواند دورش را احاطه كند و بر آن محیط و مستولى گردد. بنابراین، از هر چیزى بهترش را بگیرید و اختیار نمائید! و گفته شده است: طبع خودت را به مثابه چشمهها و زمینهاى قفر و خشكى قیاس كن، و به برگزیدههاى علم بیاراى! (یعنى چشمههاى آب را بیهوده در زمینهاى قفر و خشك روان ساختن، جز تضییع و اتلاف آب
- اين مطلب را در «سفينة البحار» ج ٢، ص ٢١٩ از راغب حکايت مىکند و به لفظ يانعة (ميوه رسيده) آورده است. و آن بهتر از لفظ نافعة مطلب را مىرساند. و به دنبال آن از راغب نقل کرده است که: و يجب أن لا يخوض فى فنّ حتّى يتناول من الفنّ الّذى قبله بلغته و يقضى منه حاجته. تا آنکه گويد: و عليه قوله تعالى: الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْکتابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ؛ أى لا يجاوزون فنّا حتّى يحکموه علما و عملا.
- اين روايت را أيضا خطيب بغدادى در کتاب «تقييد العلم» ص ١٤١ بدين عبارت آورده است: قال ابن عباس: العلم کثير و لن تعيه قلوبکم و لکن ابتغوا أحسنه؛ أ لم تسمع قوله تعالى: الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ- تا آخر آيه.
- «محاضرات الادباء و محاورات الشّعرآء و البلغاء» راغب اصفهانى: أبو القاسم حسين بن محمّد، ج ١، ص ٥١
