نور ملکوت قرآن - ج2
جلد دوم مجموعۀ «نور ملکوت قرآن» از آثار ماندگار مرحوم علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه بوده که پیرامون جنبۀ «روشنگری تبیان بودنِ قرآن و پاسخ به شبهات مربوطه؛ از جمله مقالۀ قبض و بسطِ تئوریک شریعت» با قلمی روان و بیانی سلیس به رشتۀ تحریر درآمده است. مهمترین مطالب این مجلّد: • امتناع نسخ قرآن • کسیکه به علوم کلیه راه یابد معنای تبیانِ قرآن لِکُلِّ شَیء را میفهمد • فقط اولیای الهی از حقائق و تأویل قرآن مطّلع هستند • رسالت قرآن انسانسازی است نه حلّ مسائل علمی • تطبیق قرآن بر علوم عصر راه صحیحی نیست • تئوریها ثبات ندارند و پیوسته محکوم تئوریهای دیگرند • نقد و بررسی «فرضیه تکامل داروین» • نقد و بررسی مقالۀ «قبض و بسط تئوریک شریعت» • عظمت و تقدّم علوم اسلامی بر علوم امروزی • تشویق قرآن بر آموختن علم حکمت • حق بزرگ فلاسفۀ اسلام در پاسداری از توحید و قرآن • علماء اسلام برجستهترین دانشمندان و پدران علوم طبیعی هستند • پیشگامی مسلمین در علومی مثل فیزیک، طب و داروسازی. • اساس حوزههای علمیه، بر قرآن و عرفان • مدت عمر، محدود است و باید صرف آموختن علم مفید شود • اعراض روشنفکران از مبانی اسلامی، در اثر فرهنگ خارجی • منطق قرآن حجیت عقل و یقین است؛ نه فرضیههای وهمی • تحلیل و بررسی معنای فطرت در قرآن • بیان برخی احکام فطری قرآن مثل حرمت زنا، لواط و شرابنوشیدن. • نقد و بررسی کتاب «دانش و ارزش»
مرتب سازی:
نور ملکوت قرآن - ج2
287نمىیابد.» راغب اصفهانى در این مقام، كلامى دارد كه شایسته تحسین است:
او مىگوید: «كسى كه قصدش وصول به جوار خداست و نیتش توجّه به اوست، همچنانكه خداوند مىفرماید: فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ1 «پس همگى به سوى خدا كوچ كنید.» و از همه چیز صرف نظر نموده، به آستان قدسش پناه برید! و همچنانكه رسول أكرم صلّى الله علیه و آله و سلّم اشاره فرموده است: سافروا تغنموا «مسافرت كنید تا از سفر غنیمت بیابید و بهره گیرید!» سزاوار است كه علوم را بهمنزله و مثال توشهاى بداند كه براى منازلى كه در سفرش در نظر دارد، قرار داده است. در این صورت در هر منزلى فقط بقدرى كه او را به منزل دیگر مىرساند، از این توشه تناول مىكند.
وسعت علوم موجب انتخاب بهترین آنهاست
صاحب علم نیز نمىتواند در بدست آوردن جمیع علوم و استغراق و اطّلاع و بحث و تفحّص كامل درنگ كند. زیرا مثل تناول بیش از مقدار غذاى لازم را مىماند كه وى را از طىّ طریق به منازل دگر بازمىدارد.
آدمى چنانچه تمام دوران حیاتش را در فنّ واحدى بگذراند، باز نمىتواند به نهایتش برسد، و آخر و بن آن را بدست آرد.»2 و همچنین گوید: «قیل: العلم أكثر من أن یحوى فخذوا من كلّ شىء أحسنه!3 و قیل: حلّ طبعك بالعیون و القفر؛ فالشّجرة لا یشینها قلّة الحمل
- صدر آيه ٥٠، از سوره ٥١: الذّاريات
- «سفينة البحار» مادّه علم، ج ٢، ص ٢١٩
- در جلد ٢ از «غرر و درر» آمدى با شرح آقا جمال خونسارى در ص ١٥٧ به شماره ٢١٧٤ از آن حضرت آورده است که: العلم أکثر من أن يحاط به فخذوا من کلّ علم أحسنه!