نور ملکوت قرآن - ج2
جلد دوم مجموعۀ «نور ملکوت قرآن» از آثار ماندگار مرحوم علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه بوده که پیرامون جنبۀ «روشنگری تبیان بودنِ قرآن و پاسخ به شبهات مربوطه؛ از جمله مقالۀ قبض و بسطِ تئوریک شریعت» با قلمی روان و بیانی سلیس به رشتۀ تحریر درآمده است. مهمترین مطالب این مجلّد: • امتناع نسخ قرآن • کسیکه به علوم کلیه راه یابد معنای تبیانِ قرآن لِکُلِّ شَیء را میفهمد • فقط اولیای الهی از حقائق و تأویل قرآن مطّلع هستند • رسالت قرآن انسانسازی است نه حلّ مسائل علمی • تطبیق قرآن بر علوم عصر راه صحیحی نیست • تئوریها ثبات ندارند و پیوسته محکوم تئوریهای دیگرند • نقد و بررسی «فرضیه تکامل داروین» • نقد و بررسی مقالۀ «قبض و بسط تئوریک شریعت» • عظمت و تقدّم علوم اسلامی بر علوم امروزی • تشویق قرآن بر آموختن علم حکمت • حق بزرگ فلاسفۀ اسلام در پاسداری از توحید و قرآن • علماء اسلام برجستهترین دانشمندان و پدران علوم طبیعی هستند • پیشگامی مسلمین در علومی مثل فیزیک، طب و داروسازی. • اساس حوزههای علمیه، بر قرآن و عرفان • مدت عمر، محدود است و باید صرف آموختن علم مفید شود • اعراض روشنفکران از مبانی اسلامی، در اثر فرهنگ خارجی • منطق قرآن حجیت عقل و یقین است؛ نه فرضیههای وهمی • تحلیل و بررسی معنای فطرت در قرآن • بیان برخی احکام فطری قرآن مثل حرمت زنا، لواط و شرابنوشیدن. • نقد و بررسی کتاب «دانش و ارزش»
مرتب سازی:
نور ملکوت قرآن - ج2
285سلّم از چنین علوم بیهودهاى به خدا پناه مىبرد، آنجا كه در نیایش و عرض حاجت خود به بارگاه اقدسش معروض مىدارد: اللهمّ إنّى أعوذ بك من علم لا ینفع.1 «بار پروردگارا! من به تو از علم بدون فائده پناه مىبرم!»
- اين دعا در جوامع شيعه و عامّه وارد است. شيخ طوسى در «مصباح المتهجّد» طبع سنگى، ص ٥٣، در جمله تعقيبات نماز عصر ذکر نموده است که: ثمّ تقول: اللهمّ إنّى أعوذ بک من نفس لا تشبع و من قلب لا يخشع و من علم لا ينفع و من دعاء لا يسمع- الدّعاء. و راغب اصفهانى در «محاضرات» ج ١، ص ٣٥ آورده است: قال النّبىّ صلّى الله عليه [و آله] و سلّم: أشدّ النّاس عذابا يوم القيمة عالم لا ينتفع بعلمه. و قال عليه السّلام: أشدّ النّاس ندامة عند الموت العلماء المفرّطون. و قال صلّى الله عليه [و آله] و سلّم: اللهمّ إنّى أعوذ بک من علم لا ينفع، و قلب لا يخشع، و عين لا تدمع، و نفس لا تشبع؛ و أعوذ بک من شرّ هؤلاء الأربع. «بار پروردگارا! من پناه مىبرم به تو از علمى که نفع نرساند، و از قلبى که خشوع نداشته باشد، و از چشمى که اشک نبارد، و از نفسى که سير نگردد؛ و من پناه مىبرم به تو از شرّ اين چهار صفت.» و حاکم در «مستدرک» ج ١، ص ١٠٤ سه روايت مختلف، دو تا با سند خود از أبو هريره و يکى از أنس، روايت مىکند که: کان رسول الله صلّى الله عليه [و آله] و سلّم يدعو فيقول: اللهمّ إنّى أعوذ بک من الأربع: من علم لا ينفع، و قلب لا يخشع، و نفس لا تشبع، و دعاء لا يسمع. و در دعاى مروىّ از أنس وارد است که بعد از اين عرض مىکرد: اللهمّ إنّى أعوذ بک من هؤلاء الأربع.
و همچنين ابن ميثم در شرح قول أمير المؤمنين عليه السّلام در «نهج البلاغة» در ج ٥ از شرح، ص ١٢ گويد: و از براى همين جهت است که رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم از شرّ اين گونه علمى به خدا پناه برد و گفت: و أعوذ بک من علم لا ينفع. و در «مرصاد العباد» ص ٤٨٦ نيز مذکور است. و در «إحياء العلوم» طبع دار الکتب العربيّة- مصر، ج ١، ص ٢٩١ بهمين عبارت آورده؛ و در ج ١، ص ٣ بدين گونه آورده است که: رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمود: نعوذ بالله من علم لا ينفع. و اين حديث را محدّث فيض کاشانى در کتاب «المحجّة البيضاء» ج ١، ص ٤ از غزالى آورده است. و در تعليقه آن، معلّق گويد: أخرجه- ابن ماجة ... و النّسائىّ فى سننه ... و هکذا فى «المستدرک»؛ و فى «مصباح الشّريعة» باب ٦٠.
- اين دعا در جوامع شيعه و عامّه وارد است. شيخ طوسى در «مصباح المتهجّد» طبع سنگى، ص ٥٣، در جمله تعقيبات نماز عصر ذکر نموده است که: ثمّ تقول: اللهمّ إنّى أعوذ بک من نفس لا تشبع و من قلب لا يخشع و من علم لا ينفع و من دعاء لا يسمع- الدّعاء. و راغب اصفهانى در «محاضرات» ج ١، ص ٣٥ آورده است: قال النّبىّ صلّى الله عليه [و آله] و سلّم: أشدّ النّاس عذابا يوم القيمة عالم لا ينتفع بعلمه. و قال عليه السّلام: أشدّ النّاس ندامة عند الموت العلماء المفرّطون. و قال صلّى الله عليه [و آله] و سلّم: اللهمّ إنّى أعوذ بک من علم لا ينفع، و قلب لا يخشع، و عين لا تدمع، و نفس لا تشبع؛ و أعوذ بک من شرّ هؤلاء الأربع. «بار پروردگارا! من پناه مىبرم به تو از علمى که نفع نرساند، و از قلبى که خشوع نداشته باشد، و از چشمى که اشک نبارد، و از نفسى که سير نگردد؛ و من پناه مىبرم به تو از شرّ اين چهار صفت.» و حاکم در «مستدرک» ج ١، ص ١٠٤ سه روايت مختلف، دو تا با سند خود از أبو هريره و يکى از أنس، روايت مىکند که: کان رسول الله صلّى الله عليه [و آله] و سلّم يدعو فيقول: اللهمّ إنّى أعوذ بک من الأربع: من علم لا ينفع، و قلب لا يخشع، و نفس لا تشبع، و دعاء لا يسمع. و در دعاى مروىّ از أنس وارد است که بعد از اين عرض مىکرد: اللهمّ إنّى أعوذ بک من هؤلاء الأربع.