نور ملکوت قرآن - ج2
جلد دوم مجموعۀ «نور ملکوت قرآن» از آثار ماندگار مرحوم علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه بوده که پیرامون جنبۀ «روشنگری تبیان بودنِ قرآن و پاسخ به شبهات مربوطه؛ از جمله مقالۀ قبض و بسطِ تئوریک شریعت» با قلمی روان و بیانی سلیس به رشتۀ تحریر درآمده است. مهمترین مطالب این مجلّد: • امتناع نسخ قرآن • کسیکه به علوم کلیه راه یابد معنای تبیانِ قرآن لِکُلِّ شَیء را میفهمد • فقط اولیای الهی از حقائق و تأویل قرآن مطّلع هستند • رسالت قرآن انسانسازی است نه حلّ مسائل علمی • تطبیق قرآن بر علوم عصر راه صحیحی نیست • تئوریها ثبات ندارند و پیوسته محکوم تئوریهای دیگرند • نقد و بررسی «فرضیه تکامل داروین» • نقد و بررسی مقالۀ «قبض و بسط تئوریک شریعت» • عظمت و تقدّم علوم اسلامی بر علوم امروزی • تشویق قرآن بر آموختن علم حکمت • حق بزرگ فلاسفۀ اسلام در پاسداری از توحید و قرآن • علماء اسلام برجستهترین دانشمندان و پدران علوم طبیعی هستند • پیشگامی مسلمین در علومی مثل فیزیک، طب و داروسازی. • اساس حوزههای علمیه، بر قرآن و عرفان • مدت عمر، محدود است و باید صرف آموختن علم مفید شود • اعراض روشنفکران از مبانی اسلامی، در اثر فرهنگ خارجی • منطق قرآن حجیت عقل و یقین است؛ نه فرضیههای وهمی • تحلیل و بررسی معنای فطرت در قرآن • بیان برخی احکام فطری قرآن مثل حرمت زنا، لواط و شرابنوشیدن. • نقد و بررسی کتاب «دانش و ارزش»
مرتب سازی:
نور ملکوت قرآن - ج2
252آنها نهاده شده است.
در مقدّمه كتاب «التّفهیم لأوائل صناعة التّنجیم» آورده است كه:
«ابو ریحان براى تعیین وزن و حجم مخصوص اجسام، ترازوئى تازه كه آن را بنام ترازوى ابو ریحان باید خواند، اختراع؛ و بدین وسیله وزن مخصوص عدّهاى از اجسام ـ حدود ١٦ فقره ـ را معلوم كرد كه با دقیقترین تحقیقات علماى امروز موافق است.
ترازوى ابو ریحان در نظر أهل فنّ دقیقتر از ترازوى ارشمیدس است.
رسالهاى هم در نسب ما بین فلزّات و جواهر معدنى در حجم نوشته كه در فهرست مؤلّفاتش مذكور است.
در كتاب «الجماهر» هم مخصوصا وزن مخصوص فلزّات و پارهاى از أحجار قیمتى را تعیین كرده است.»1
ترازوى أبو ریحان بیرونى، و تحقیقات او درباره چاه آرتزین
چاه آرتزین: در «نامه دانشوران» آورده است كه: «در كتاب آثارالباقیه [أبو ریحان] بعضى از مطالب مندرج است كه در كتب حكماى اروپا براهین آنها اقامه شده است.
من جمله در باب جستن آبها از بعضى چشمهها شرحى گفته كه بعینه حكیم طبیعى دان «مسیو زله» در باب «پىآرتزین» ذكر كرده است. و ما بعد از طىّ مسائل و مطالب ابو ریحان، آن مسئله و سائر مسائل و قواعد نقشهكشى را كه حكماى اروپا معمول مىدارند خواهیمنگاشت تا واضح شود كه: در آن مسائل ابو ریحان را با جلّ حكماى ایشان توارد خاطر بوده است، و یا ایشان به
- مقدّمه «التّفهيم» ص ١١٦، به قلم جلال الدّين همائى