نور ملکوت قرآن - ج2

 این نظر از دیدگاه مادّیین است كه براى مادّه اصالت قائلند، و مادّه را ازلى و ابدى میدانند؛ نه إلهیین كه بر عالمى وسیع‌تر و پهناورتر و فضائى دل‌نوازتر و آرام‌بخش‌تر قائلند كه تمام جهان مادّه با تمام احكام و لوازم آن، با تمام آثار و خصوصیات آن؛ با تمام فورمول‌ها و قاعده‌هایش، با تمام فرضیه‌ها و قانون‌هایش، در برابر آن همانند حلقه‌اى است كه در دشت و فلاتى بى‌كران افتاده باشد.

در تفسیر آیه: ذلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ‌

 خداوند سبحانه و تعالى درباره همین‌گونه طرز تفكّرها در كتاب كریمش به پیامبر گرامى‌اش خطاب مى‌كند كه:

 فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّى عَنْ ذِكْرِنا وَ لَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَياةَ الدُّنْيا* ذلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدى‌.¹ «پس اى پیغمبر! روى گردان از كسى كه از یاد ما و ذكر ما برگشته است، و غیر از زندگى پست حیوانى دنیا چیز بالاتر و عالى‌ترى را طلب نمى‌كند. اینست نهایت بلوغ علمى، و غایت فهم و بصیرتشان از دانش، و فراگیریشان از درایت و اندیشه و تفكّر. (كه به جسم و دنیا و مادّه و طبیعت دوخته شده‌اند، و نتوانسته‌اند قدمى فراتر نهند.) تحقیقا پروردگار تو داناتر است به آن‌كس كه از راه او دور شده و در ضلالت و گمراهى افتاده است؛ و همچنین داناتر است به آن‌كس كه راه را پیدا كرده و به سوى عالم ماوراء مادّه و دنیاى پست هدایت شده است.» كلمه‌ بلوغ‌ یعنى رسیدن به غایت و منتهاى حركت و مقصد. و این تعبیر قرآن مجید كه مى‌فرماید: ذلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ‌ بسیار عجیب است در