نور ملکوت قرآن - ج1

نوع قانون، از آنچه راجع به اوست تخلّف نورزد. زیرا هر دو نوع آن مانند دو بال پرنده‌اى است كه پرواز بواسطه هر دو متحقّق مى‌شود؛ و گرنه تنهابا یك بال، پرنده به پرواز در نمى‌آید؛ و دستخوش صید صیاد، و بازیچه كودكان كوى و برزن مى‌گردد، و حیات خود را به ممات مبدّل مى‌كند، و پیروزى و روزبهى خود را به تیره‌بختى و مسكنت مى‌سپرد.¹

در مفاد و لطافت آیۀ: وَ لَكُمْ فِي الْقِصاصِ حَيوة

 از اینجاست كه قرآن كریم از قصاص تعبیر به حَیات فرموده است؛ عجیب كلمه‌اى است؛ كلمه حیات، كه در اینجا بكار آمده است.

 حضرت استاد علّامه طباطبائى مدّ ظلّه العالى در تفسیر این آیه مباركه از قرآن: وَ لَكُمْ فِي الْقِصاصِ حَياةٌ يا أُولِي الْأَلْبابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ.² فرموده‌اند:

 اشاره است به حكمت تشریع قصاص، و دفع توهّم تشریع عفو و یا دیه، و دفع بیان مزیت و مصلحتى كه در عفو است، و آن انتشار رحمت و ایثار رأفت است؛ بطوریكه عفو به مصلحت مردم نزدیكتر باشد.

 و حاصل مفاد این عبارت آنست كه: اگر چه در عفو، إعمال رحمت و تخفیفى است ولیكن مصلحت عمومى به قصاص بستگى دارد. زیرا چیزى غیر از قصاص نمى‌تواند متضمّن و متعهّد حیات اجتماعى گردد. عفو و یا دیه و یا هر چیز دیگرى كه فرض شود، توانِ قوام قصاص را ندارد؛ و هر كسى كه داراى عقل باشد بدین معنى حكم مى‌كند. لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ‌ یعنى امید است كه شما از