انوار الملکوت ج2
جلد دوم از مجموعۀ «انوار ملکوت» اثر ارزشمند حضرت علّامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه بوده که مشتمل بر مباحث «نور ملکوت قرآن» و «نور ملکوت دعا» می‌باشد که با بیانی شیوا به آدابِ اعمال مذکور با توجه به جنبۀ ملکوتیِ آنها، در حدّ ظرفیت مخاطب پرداخته‌اند. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیات مربوط به خصوصیات قرآن • کیفیت نزول دفعی و تدریجی قرآن • قرآن مردم را به عالم وحدت و تجرّد می‌خواند • قرآن، کتاب حقیقت، موعظۀ الهی و شفای دردهای پنهان و متراکم در سینه‌ها • انسان با قرآن غنی و بدون آن فقیر است • برای رسیدن به حقیقت قرآن باید به حقیقت طهارت رسید • اهل دنیا خواهان سازگاری قرآن با هوای نفس‌‌اند • عدم تحریف قرآن • امام و قرآن قابل تفکیک نیست • تفسیر و تأویل صراط مستقیم به امیرالمؤمنین علیه‌السلام • احکام قرآن جاودانی است • آیات قرآن کلی است و همه چیز در آن است • فضیلت و کیفیت قرائت قرآن • دعا روح عبادت و عبادت روح دین است • علل عدم استجابت دعا • در همۀ حالات سختی و آسانی باید به خدا متوسل شد • دعا برای بنده، حال انقطاع به سوی خدا می‌آورد • علت تبدیل بلاء و قضای الهی بوسیلۀ دعا • شرح مبسوطی از آداب و شرایط دعا نمودن در ضمن 25 شرط
انوار الملکوت ج2
23عِلمٌ، ظاهِرُهُ أنِیقٌ1 و باطِنُهُ عَمِیقٌ، له تخومٌ2 و علی تُخُومِه تخومٌ [لَهُ نُجُومٌ و عَلَی نُجُومِهِ نُجُومٌ] لا تُحصَی عَجائِبُهُ و لا تُبلَی غَرائِبُهُ، فِیهِ مَصابِیحُ الهُدَی و مَنارُ الحِکمَةِ و دَلِیلٌ عَلَی المَعرِفَةِ، لِمَن عَرَفَ الصِّفَةَ3 فَلیَجلُ جالٍ بَصَرَهُ و لیُبلِغِ الصِّفَةَ نَظَرَهُ، یَنجُ مِن عَطَبٍ و یَتَخَلَّص مِن نَشَبٍ، فَإنّ التَّفَکُّرَ حَیاةُ قَلبِ البَصِیرِ کَما یَمشِی المُستَنِیرُ فی الظُّلُماتِ بِالنُّورِ، فَعَلَیکُم بِحُسنِ التَّخَلُّصِ و قِلَّةِ التَّرَبُّصِ!4
- الأنق: الفَرَحُ و السُّرورُ؛ قَد أنِقَ بِالکسرِ یَأنِقُ الشیءَ: أحَبَّهُ. و أنیق: أی حَسَنٌ مُعجِب. و قولُه: لَه نُجومٌ و عَلَی نُجومِهِ نُجومٌ، أی آیاتٌ تَدُلُّ عَلَی أحکامِ اللهِ تَهتَدی بِها، و فِیهِ آیاتٌ تَدُلُّ عَلَی هَذِه الآیات و تَوضِیحُها أنّ المُرادَ بِالنُّجومِ الثالِثُ السَّنَةُ فَإنّ السَّنَةَ تَوضِیحُ القرآنِ أوِ الأئمّة (علیهم السّلام) العالِمونَ بِالقرآنِ و فی بَعضِ نُسَخِ الحَدیثِ و بَعضِ نُسخِ الکِتابِ [لَه تُخومٌ و عَلَی تُخومِهِ تُخومٌ] و التُّخومُ ـ عَلَی ما قیل ـ: جَمعُ تُخم بِمَعنی مُنتَهَی الشّیءِ.
- تخم و تخوم کفتح و فتوح: به معنی حدّ و نهایت است.
- این تتمّه را در کافی آورده و در تفسیر عیّاشی نیاورده است.
- در مقدّمه تفسیر صافی، ج ١، ص ١٥، آورده است؛ و در الکافی، ج ٢، ص ٥٩٨؛ و نیز در بحار الأنوار، کتاب روضه، (ج ١٧)، ص ٤٠، طبع کمپانی از نوادر راوندی روایت کرده است؛ و در طبع آخوندی، روضه، ج ٧٧، ص ١٣٤، و ص ١٣٥، می‌باشد: [رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمود: ای مردم! شما در خانۀ هدنه* هستید؛ و شما بر پشت مرکب سفر سوار می‌باشید! و سیر و حرکت شما در این سفر سریع است؛ و شما حقّاً دیدید که شب و روز؛ و خورشید و ماه، هر چیز نو و تازه‌ای را کهنه و فرسوده می‌سازند! و هر چیز دور و دور دستی را نزدیک می‌نمایند؛ و هر چیزی را که به آن وعده داده شده است، در خارج می‌آورند و تحقّق می‌بخشند. پس بنابراین شما تجهیزات، و ساز و برگ خود را برای این مسافرت به جهت دوری مقصد، و عبور و گذشتن از فاصله و محلّ تجاوزی که باید طیّ شود؛ آماده و مهیّا نمائید!
راوی از رسول الله در این حال گفت: مقداد بن أسود برخاست، و گفت: ای رسول خدا! مراد شما از خانه هدنه چیست؟!
رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم گفت: خانه‌ای که فقطّ در آن به انسان إبلاغ می‌شود، [ادامه در صفحه بعد]