انوار الملکوت ج2
جلد دوم از مجموعۀ «انوار ملکوت» اثر ارزشمند حضرت علّامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه بوده که مشتمل بر مباحث «نور ملکوت قرآن» و «نور ملکوت دعا» می‌باشد که با بیانی شیوا به آدابِ اعمال مذکور با توجه به جنبۀ ملکوتیِ آنها، در حدّ ظرفیت مخاطب پرداخته‌اند. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیات مربوط به خصوصیات قرآن • کیفیت نزول دفعی و تدریجی قرآن • قرآن مردم را به عالم وحدت و تجرّد می‌خواند • قرآن، کتاب حقیقت، موعظۀ الهی و شفای دردهای پنهان و متراکم در سینه‌ها • انسان با قرآن غنی و بدون آن فقیر است • برای رسیدن به حقیقت قرآن باید به حقیقت طهارت رسید • اهل دنیا خواهان سازگاری قرآن با هوای نفس‌‌اند • عدم تحریف قرآن • امام و قرآن قابل تفکیک نیست • تفسیر و تأویل صراط مستقیم به امیرالمؤمنین علیه‌السلام • احکام قرآن جاودانی است • آیات قرآن کلی است و همه چیز در آن است • فضیلت و کیفیت قرائت قرآن • دعا روح عبادت و عبادت روح دین است • علل عدم استجابت دعا • در همۀ حالات سختی و آسانی باید به خدا متوسل شد • دعا برای بنده، حال انقطاع به سوی خدا می‌آورد • علت تبدیل بلاء و قضای الهی بوسیلۀ دعا • شرح مبسوطی از آداب و شرایط دعا نمودن در ضمن 25 شرط
انوار الملکوت ج2
169در ضمن وصیّت‌های آن حضرت به فرزندش حضرت حسین علیه السّلام می‌فرماید:
١) أ بُنَیَّ إنّ الذِکّرَ فیهِ مَواعِظٌ *** فمَنِ الّذِی بِعظاتِهِ یَتَأدَّبُ ٢) اقْرءْ کِتابَ اللهِ جُهدَکَ و اتلُه *** فیمَن یَقومُ بِه هُناکَ و یَنصِبُ ٣) بِتَفکُّرٍ و تَخَشُّعٍ و تَقَرُّبٍ *** إنّ المُقَرَّبَ عِندَهُ المَتَقرِّبُ ٤) و اعْبُدْ إلهَکَ ذَا المَعَارجِ مُخْلِصاً *** وانْصِتْ اِلَی الأمْثالِ فیما تُضْرَبُ ٥) وَ إذا مَرَرتَ بِآیةٍ مَخْشِیَّةٍ *** تَصِفُ العَذابَ فقِفْ و دَمعُک تسکُبُ ٦) یا مَن یُعَذِّبُ مَن یَشاء بعَدْلِه *** لا تَجعَلْنی فی الّذین تُعَذِّبُ ٧) إنّی أبوءُ بعَثرَتی و خَطیئَتی هَرَباً *** و هَلْ إلاّ إلَیکَ المَهْرَبُ ٨) و إذا مَرَرتَ بآیةٍ فی ذِکرِها *** وُصِفَ الوَسیلَةُ و النّعیمُ المعجبُ ٩) فَاسئَلْ إلهَکَ بالإنابَةِ مُخلِصاً *** دارَ الخُلودِ سؤال مَن یَتقَرَّبُ ١٠) و اجهَدْ لَعَلّکَ أن تَحِلَّ بأرضِها *** و تَنالَ رَوحَ مَساکِنٍ لا تَخرُبُ ١١) و تنالَ عَیشًا لا انقِطاع لِوَقتِهِ *** و تَنالَ مُلکَ کَرامَةٍ لا یُسلَبُ1 - دیوان أمیرالمؤمنین علیه السّلام، ص ٦:
[١. ای نور دیدۀ من! در قرآن حکیم، مواعظ و اندرزهائی هست؛ پس کیست که به مواعظش ادب گردد؟!
٢. تا مقداری که توان داری کتاب الله را بخوان، و تلاوت کن آنرا در زمرۀ آنان که از قرآن پاسداری نموده، و به جدّ و جهد مراعات آنرا می‌نمایند.
٣. قرائتت از روی تفکّر و خشوع و تقرّب باشد! زیرا شخص مقرّب در نزد خدا کسی است که خود را بدو نزدیک کند.
٤. و خدای بلند پایه و رفیع القدر خود را از روی اخلاص پرستش کن، و گوش فرادار به مثل‌های قرآن دربارۀ چیزهائی که زده می‌شود.
٥. و چون به آیۀ ترساننده و انذار آورنده‌ای رسیدی که عذاب خدا را توصیف می‌کند، در آنجا درنگ کن، در حالی که اشکهایت ریزان باشد؛ و بگو:
٦. ای خدائی که به سبب عدالتش عذاب می‌کند آنرا که بخواهد؛ مرا از زمرۀ معذّبین قرار مده!
٧. من در اثر لغزش و گناهی که نموده‌ام بسوی تو بازگشت کرده‌ام؛ مگر بسوی غیر تو هم فرارگاهی هست؟!
٨. و چون به آیه‌ای برسی که در آن از وسیله و نعمت‌های شگفت‌آور خدا سخن به میان آمده است.
٩. با انابه و اخلاص از خدایت تمنّا کن به تو دار خلود و جنّت رضوان را عنایت کند؛ تمنّای شخص متقرّب بسوی خدا.
١٠. و سعی و جدّیّت کن شاید خداوند تو را در زمین دار الخلد وارد کند، و از روح و نسیم مساکنی که هیچگاه زوال نمی‌پذیرد و خراب نمی‌شود بهرمند گردی!
١١. و به عیش ابدی و لذّات سرمدی نائل شوی، و به پادشاهی و عزّت کرامت و بزرگواری‌ای که زوال ناپذیر است دست بیابی!]
- دیوان أمیرالمؤمنین علیه السّلام، ص ٦: