انوار الملکوت ج2
جلد دوم از مجموعۀ «انوار ملکوت» اثر ارزشمند حضرت علّامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه بوده که مشتمل بر مباحث «نور ملکوت قرآن» و «نور ملکوت دعا» میباشد که با بیانی شیوا به آدابِ اعمال مذکور با توجه به جنبۀ ملکوتیِ آنها، در حدّ ظرفیت مخاطب پرداختهاند. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیات مربوط به خصوصیات قرآن • کیفیت نزول دفعی و تدریجی قرآن • قرآن مردم را به عالم وحدت و تجرّد میخواند • قرآن، کتاب حقیقت، موعظۀ الهی و شفای دردهای پنهان و متراکم در سینهها • انسان با قرآن غنی و بدون آن فقیر است • برای رسیدن به حقیقت قرآن باید به حقیقت طهارت رسید • اهل دنیا خواهان سازگاری قرآن با هوای نفساند • عدم تحریف قرآن • امام و قرآن قابل تفکیک نیست • تفسیر و تأویل صراط مستقیم به امیرالمؤمنین علیهالسلام • احکام قرآن جاودانی است • آیات قرآن کلی است و همه چیز در آن است • فضیلت و کیفیت قرائت قرآن • دعا روح عبادت و عبادت روح دین است • علل عدم استجابت دعا • در همۀ حالات سختی و آسانی باید به خدا متوسل شد • دعا برای بنده، حال انقطاع به سوی خدا میآورد • علت تبدیل بلاء و قضای الهی بوسیلۀ دعا • شرح مبسوطی از آداب و شرایط دعا نمودن در ضمن 25 شرط
مرتب سازی:
انوار الملکوت ج2
280إنَّ اللهَ عَزّوجَلَّ لَیَدفَعُ بِالدُّعاءِ الأمرَ الَّذِی عَلِمَهُ أن یُدعَی لَهُ فَیَستَجِیبُ، و لَولا ما وُفِّقَ العَبدُ مِن ذَلِکَ الدُّعاءِ لأصابَهُ مِنهُ ما یَجُثُّهُ1 مِن جَدِیدِ الأرضِ.2
دعا یک حلقه از اسباب عدم نزول بلاء است
این روایت میفهماند که دعا یک حلقه از سلسله اسباب عدم نزول بلاء است، و عدم دعا یک حلقه از سلسله نزول اسباب بلا است. چنانچه خدا بداند که بندهاش دعا میکند، آن امری که مقدّر شده بر میگرداند؛ و اگر بنده دعا نکند آن بلا به او میرسد گرچه هیچ سببی به صورت ظاهر برای هلاکت او نباشد، لیکن درختی را که از زمین میکنده مثلاً به او برخورد میکند و او را از پای در میآورد. پس اگر بنده الهام به دعا شود این الهام کاشف از رفع بلا است، و اگر قلبش میل به دعا پیدا نکند و در حال بلا یا قبل از آن إنابه و تقاضائی نداشته باشد این کاشف از وقوع بلا است.
در کافی از هشام بن سالم روایت میکند که، قال:
قالَ أبُوعَبدِاللهِ علیه السّلام: هَل تَعرِفُونَ طُولَ البَلاءِ مِن قِصَرِهِ؟ قُلنا: لا! قالَ: إذا الهِمَ أحَدُ[کُمُ] الدُّعاءَ عِندَ البَلاءِ فَاعلَمُوا أنَّ البَلاءَ قَصِیرٌ.3
و از أبی ولاّد روایت میکند که، قال:
- جَث به معنی قطع است؛ و در بعضی از نسخ کافی ما یجنّه با نون ذکر شده که معنی استتار را دارد.
- همان مصدر: [امام صادق علیه السّلام فرمودند: خداوند متعال بواسطۀ دعاء حادثهای را که میداند بندهاش دربارۀ آن دعاء میکند برمیگرداند. و اگر عبد موفّق به این دعاء نشود چه بسا بواسطۀ حادثهای مثل کندن چیزی از زمین و برخورد با او مصدوم میشود. مترجم]
- همان مصدر، ص ٤٧١: [امام صادق علیه السّلام به هشام فرمودند: آیا ابتلاء ممتد و طولانی و ابتلاء کوتاه مدت را میشناسید؟ عرض کردم: خیر، فرمود: اگر در هنگام نزول بلاء در قلب شما میل به دعا پیدا شد بدانید که این ابتلاء کوتاه مدت است. مترجم]