
انوار الملکوت ج2
جلد دوم از مجموعۀ «انوار ملکوت» اثر ارزشمند حضرت علّامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه بوده که مشتمل بر مباحث «نور ملکوت قرآن» و «نور ملکوت دعا» میباشد که با بیانی شیوا به آدابِ اعمال مذکور با توجه به جنبۀ ملکوتیِ آنها، در حدّ ظرفیت مخاطب پرداختهاند. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیات مربوط به خصوصیات قرآن • کیفیت نزول دفعی و تدریجی قرآن • قرآن مردم را به عالم وحدت و تجرّد میخواند • قرآن، کتاب حقیقت، موعظۀ الهی و شفای دردهای پنهان و متراکم در سینهها • انسان با قرآن غنی و بدون آن فقیر است • برای رسیدن به حقیقت قرآن باید به حقیقت طهارت رسید • اهل دنیا خواهان سازگاری قرآن با هوای نفساند • عدم تحریف قرآن • امام و قرآن قابل تفکیک نیست • تفسیر و تأویل صراط مستقیم به امیرالمؤمنین علیهالسلام • احکام قرآن جاودانی است • آیات قرآن کلی است و همه چیز در آن است • فضیلت و کیفیت قرائت قرآن • دعا روح عبادت و عبادت روح دین است • علل عدم استجابت دعا • در همۀ حالات سختی و آسانی باید به خدا متوسل شد • دعا برای بنده، حال انقطاع به سوی خدا میآورد • علت تبدیل بلاء و قضای الهی بوسیلۀ دعا • شرح مبسوطی از آداب و شرایط دعا نمودن در ضمن 25 شرط
انوار الملکوت ج2
261روی عَن أبِی سَعِیدٍ الخُدرِیِّ قالَ: قالَ النبیّ صلّی الله علیه و آله: ما مِن مُسلِمٍ دَعا اللهَ سُبحانَهُ بِدَعوَةٍ لَیسَ فیها قَطِیعَةُ رَحِمٍ و لا إثمٌ إلاّ أعطاهُ اللهُ بِها إحدَی خِصالٍ ثَلاثَ: إمّا أن یُعَجِّلَ دَعوَتَهُ، و إمّا أن یُؤخِّرَ لَهُ فی الآخرة، و إمّا أن یَدفَعَ عَنهُ مِنَ السُّوءِ مِثلَها قالُوا: یا رَسُولَ اللهِ إذَن نُکثِرَ! قالَ: الله أکثَرُ! و فی رِوایَةِ أنَسِ بنِ مالِکٍ اللهُ أکثَرُ و أطیَبُ، ثَلاثَ مَرّاتٍ.1
خدا بعضی از افراد را که دوست دارد دعایشان را به تأخیر میاندازد
و چون دعا اتّصال و قرب بنده است به خدا، لذا نسبت به بعضی از افرادی که خدا آنها را دوست دارد، برای آنکه آنان را ترقّی دهد و توجّه آنها را نسبت به خود زیاد کند استجابت دعای آنان را عقب میاندازد تا آنکه آنها خدا را زیاد بخوانند.
و در کافی از حضرت امام جعفر صادق علیه السّلام روایت میکند که:
إنَّ العَبدَ لَیَدعُو، فَیَقولُ اللهُ [عَزّوجَلَّ] لِلمَلَکَینِ: قَدِ استَجَبتُ لَهُ ولَکِنِ احبِسُوهُ بِحاجَتِهِ، فَإنِّی اُحِبُّ أن أسمَعَ صَوتَهُ! و إنَّ العَبدَ لَیَدعُو، فَیَقولُ اللهُ تَبارَکَ و تَعالَی: عَجِّلُوا لَهُ حاجَتَهُ فَإنِّی اُبغِضُ صَوتَهُ!2
همانطور که انسان مرغی را در قفس میکند که بخواند و انسان از نغمۀ خوش او لذّت ببرد، همینطور پروردگار از ناله و دعای بندۀ خود مسرور است؛ با این تفاوت که انسان مرغ را در قفس میکند، ولی ناله و دعای انسان در حقیقت خلاصی از زندان نفس و رهائی از استکبار و شخصیّت طلبی است. بواسطۀ دعا دائماً روح عروج میکند تا به محلّ امن و أمان برسد؛ و چون خدا خواستار ترقّی و تکامل انسان است لذا دوست دارد بنده پیوسته در دعا و توجّه بسر برد.
- مجمع البیان، ج ٢، ص ١٩: [أبی سعید خدری از رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم شنید که فرمودند: هیچ مسلمانی از خدا تقاضائی ننمود که در آن قطع رحم و گناه نباشد الاّ اینکه خدای متعال یکی از سه چیز را به او عطاء میکند:
یا اینکه درخواست او را زود برآورده مینماید، و یا اینکه اگر در دنیا اجابت نکرد در آخرت پاداش خواهد داد، و یا اینکه به میزان آن درخواست، شر و بدی را از او دفع مینماید. عرض کردند: ای رسول خدا! حال که چنین است پس ما زیاد دعا میکنیم. حضرت فرمودند: خداوند بیشتر اجابت میکند.
و در روایت انس بن مالک سه مرتبه تکرار شده است: خداوند بیشتر و پاکیزهتر است. مترجم] - الکافی، ج ٢، ص ٤٨٩؛ علی ما نقل عنه فی التفسیر الصافی، ج ١، ص ٢٢٤: [زمانی که بندۀ مؤمن دعا کند خدای متعال به دو ملک او میگوید: من دعای او را اجابت کردم ولیکن حاجت او را فعلاً ندهید زیرا من دوست دارم که صدای او را مرتّب بشنوم. و نیز بندۀ دیگری هست که وقتی دعا میکند خدا به ملائکهاش میگوید: زود حاجت او را بدهید زیرا من نمیخواهم صدای او را دگر بار بشنوم. مترجم]
- مجمع البیان، ج ٢، ص ١٩: [أبی سعید خدری از رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم شنید که فرمودند: هیچ مسلمانی از خدا تقاضائی ننمود که در آن قطع رحم و گناه نباشد الاّ اینکه خدای متعال یکی از سه چیز را به او عطاء میکند:
