انوار الملکوت ج2
جلد دوم از مجموعۀ «انوار ملکوت» اثر ارزشمند حضرت علّامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه بوده که مشتمل بر مباحث «نور ملکوت قرآن» و «نور ملکوت دعا» میباشد که با بیانی شیوا به آدابِ اعمال مذکور با توجه به جنبۀ ملکوتیِ آنها، در حدّ ظرفیت مخاطب پرداختهاند. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیات مربوط به خصوصیات قرآن • کیفیت نزول دفعی و تدریجی قرآن • قرآن مردم را به عالم وحدت و تجرّد میخواند • قرآن، کتاب حقیقت، موعظۀ الهی و شفای دردهای پنهان و متراکم در سینهها • انسان با قرآن غنی و بدون آن فقیر است • برای رسیدن به حقیقت قرآن باید به حقیقت طهارت رسید • اهل دنیا خواهان سازگاری قرآن با هوای نفساند • عدم تحریف قرآن • امام و قرآن قابل تفکیک نیست • تفسیر و تأویل صراط مستقیم به امیرالمؤمنین علیهالسلام • احکام قرآن جاودانی است • آیات قرآن کلی است و همه چیز در آن است • فضیلت و کیفیت قرائت قرآن • دعا روح عبادت و عبادت روح دین است • علل عدم استجابت دعا • در همۀ حالات سختی و آسانی باید به خدا متوسل شد • دعا برای بنده، حال انقطاع به سوی خدا میآورد • علت تبدیل بلاء و قضای الهی بوسیلۀ دعا • شرح مبسوطی از آداب و شرایط دعا نمودن در ضمن 25 شرط
مرتب سازی:
انوار الملکوت ج2
155علیه السّلام، إلی أن قال:
لَو أنّ الآیَةَ إذا نَزَلَت فی قَومٍ ثُمَّ ماتَ اُولَئِکَ القَومُ ماتَتِ الآیَةُ لَما بَقِیَ مِنَ القُرآنِ شَیءٌ، ولَکِنَّ القُرآنَ یَجری أوَّلُهُ عَلَی آخِرِهِ مادامَتِ السَّماواتُ و الأرضُ، و لِکُلِّ قَومٍ آیَةٌ یَتلُونَها هُم مِنها مِن خَیرٍ أو شَرٍّ.1
قرآن اختصاص به طائفهای دون طائفهای ندارد
و حقّاً مطلب بسیار عالی است که بیان فرموده است! اگر قرآن اختصاص به طائفهای که دربارۀ آنها نازل شده است داشته باشد بدیهی است که با موت آن طائفه آن آیه یا آن سورۀ نازله میمیرد، و به تدریج با موت تمام طوایفی که قرآن دربارۀ آنان نازل شده تمام قرآن میمیرد؛ و چون قرآن زنده است پس ابداً شأن نزول آیات تخصیصی در آن معنی کلّی نمیزند و مورد را مخصّص قرار نمیدهد. لذا هیچ وقت طراوت قرآن از بین نمیرود، همیشه زنده و خوشبو و معطّر و دارای حیات جاوید است. هزاران هزار فرد و قبیله مانند چرخ دولاب
- تفسیر الصّافی، ج ١، ص ٢٤؛ به نقل از تفسیر العیّاشی، ج ١، ص ١٠ [عیاشی از حضرت امام محمّد باقر علیه السّلام حدیثی روایت میکند تا به اینجا میرسد که: حضرت میفرمایند:
اگر آیهای از قرآن که در شأن نزولش، دربارۀ گروهی نازل شده بود، اختصاص به آن گروه، و مورد شأن نزول داشت، و به واسطۀ انقراض و مردن آن گروه، طبعاً نیز آیه میمرد، و معنی و محتوائی را دیگر در برنداشت؛ هر آینه در این صورت رفته رفته هیچ چیز از قرآن باقی نمیماند. ولیکن قرآن اینچنین نیست. و تا هنگامی که آسمآنها و زمین باقی است؛ آیات قرآن به همان طور که در وهلۀ نخستین، و زمان نزول، جاری میشده است؛ در زمآنهای دیرین جاری میشود.
و از برای هر گروهی تا روز قیامت، آیهای است که آن را تلاوت میکنند؛ و این گروه، مصداق و منطبق علیه مفاد این آیه هستند؛ به عین شأن نزول و زمان اولین آن. و این گروه از جهت مصداقیّت این آیه، یا در خیر هستند و یا در شرّ. (یعنی یا مصادیق خوبی هستند، همانند مصادیق و موارد نزول خوب در زمان رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلّم که قرآن فرود آمده است؛ و یا مصادیق بدی هستند، مانند همان مصادیق بدون تفاوت).]
- تفسیر الصّافی، ج ١، ص ٢٤؛ به نقل از تفسیر العیّاشی، ج ١، ص ١٠ [عیاشی از حضرت امام محمّد باقر علیه السّلام حدیثی روایت میکند تا به اینجا میرسد که: حضرت میفرمایند: