انوار الملکوت ج1
جلد اول از مجموعۀ «انوار ملکوت» اثر ارزشمند حضرت علّامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه بوده که مشتمل بر مباحث «نور ملکوت روزه»، «نور ملکوت نماز» و «نور ملکوت مسجد» می‌باشد که با بیانی شیوا به آدابِ اعمال مذکور با توجه به جنبۀ ملکوتیِ آنها، در حدّ ظرفیت مخاطب پرداخته‌اند. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ «کُتِب علیکم الصّیام» • حقیقت روزه فقط امساک در خوردن و آشامیدن نیست • اهمیت روزه در وصول به ملکۀ تقویٰ • جان و روح روزه عبارت است از ضعیف نمودن قوای شیطانی • بعد از افطار باید معلّق بین خوف و رجا بود • نماز وسیله‌ای برای محو حقیقت خود در عظمتِ حضرت حق • حقیقت نماز حضور قلب است و حضور قلب مستلزم نفی خواطر • تفسیر آیات مربوط به «اقامۀ نماز» • به واسطۀ نماز نفس وسیع می‌شود و مرغ روح به عالم قدس اوج می‌‌گیرد • نماز متجلّی شدن به انوار جمال حق • نماز، راه به سوی توحید است و قطع نماز از وحدت، موجب شرک و به کثرت آمدن است • کیفیت برخی نمازهای وارده در دستورات دین • علت استحباب خواندن نماز در مسجد • مؤمن مسجد را تعمیر می‌کند؛ به تعمیر ظاهری و باطنی • کیفیت ساختن مسجد • نباید کارهای منافیِ نماز در مسجد انجام شود • لزوم حضور در مساجدی که بنای آنها بر اساس تقوا است
انوار الملکوت ج1
215اقامۀ نماز برای رفع بلایای آسمانی و زمینی
و روایت کرده است علی بن مَهزِیار، قال:
کَتَبتُ إلَی أبِی‌جَعفَرٍ علیه السّلام و شَکَوتُ إلَیهِ کَثرَةَ الزَّلازِلِ فی الأهوازِ، و قُلتُ: تَرَی لِیَ التَّحوِیلَ عَنها؟ فَکَتَبَ علیه السّلام: لا تَتَحَوَّلُوا عَنها، و صُومُوا الأربِعاءَ و الخَمِیسَ و الجُمُعَةَ و اغتَسِلُوا و طَهِّرُوا ثِیابَکُم و ابرُزُوا یَومَ الجُمُعَةِ و ادعُوا اللهَ فَإنَّهُ یَرفَعُ عَنکُم. قالَ: فَفَعَلنا فَسَکَنَتِ الزَّلازِلُ.1
از این روایت استفاده می‌شود که نماز موجب سکون می‌شود، و در مخاویف آسمانی و زلازل باید نماز خواند تا آرام گیرد؛ پس نماز مؤثّر در رفع بلا و سکون است. رَوَی زُرارَة و مُحَمَّدُ بنُ مُسلِمٍ عَن أبِی‌جَعفَرٍ علیه السّلام، قالا:
قُلنا لَهُ: أ رَأیتَ هَذِهِ الرِّیاحَ و الظُّلَمَ الَّتِی تَکُونُ هَل یُصَلَّی لَها؟ قالَ: کُلُّ أخاوِیفِ السَّماءِ مِن ظُلمَةٍ أو رِیحٍ أو فَزَعٍ فَصَلِّ لَها صَلاةَ الکُسُوفِ حَتَّی تَسکُنَ.2
- من لا یحضره الفقیه، ج ١، ص ٥٤٤: [علی بن مهزیار گوید: نامه‌ای به امام جواد علیه السّلام نوشتم و از زیادی زلزله در اهواز شکایت کردم و عرض کردم اجازه می‌دهید که از اهواز خارج شوم و در جای دیگر سکونت کنم؟ حضرت فرمودند: خارج مشوید، ولیکن روز چهارشنبه و پنجشنبه و جمعه را روزه بدارید و در روز جمعه غسل کنید و لباس پاکیزه بپوشید و از منازل خود خارج شوید و در مکانی دست به دعا بردارید و از خدا بخواهید که زلزله را از شهر شما بردارد.
علی بن مهزیار گوید: ما اینکار را انجام دادیم؛ دیگر زلزله نیامد. مترجم] - همان مصدر، ص ٥٤٨: [زراره و محمّد بن مسلم از امام باقر علیه السّلام روایت کرده‌اند و از آن حضرت پرسیدند: آیا برای این بادهای سهمگین و ترسناک و پیدایش ظلمت و تاریکیها باید نماز خواند؟
حضرت فرمودند: هر مسألۀ ترسناک آسمانی چه بادهای تند و ترسناک و رعد و برق‌های خوفناک و ظلمت و سیاهی که موجب خوف شود باید نماز آیات قرائت شود تا ساکن گردد. مترجم]
- من لا یحضره الفقیه، ج ١، ص ٥٤٤: [علی بن مهزیار گوید: نامه‌ای به امام جواد علیه السّلام نوشتم و از زیادی زلزله در اهواز شکایت کردم و عرض کردم اجازه می‌دهید که از اهواز خارج شوم و در جای دیگر سکونت کنم؟ حضرت فرمودند: خارج مشوید، ولیکن روز چهارشنبه و پنجشنبه و جمعه را روزه بدارید و در روز جمعه غسل کنید و لباس پاکیزه بپوشید و از منازل خود خارج شوید و در مکانی دست به دعا بردارید و از خدا بخواهید که زلزله را از شهر شما بردارد.