انوار الملکوت ج1
جلد اول از مجموعۀ «انوار ملکوت» اثر ارزشمند حضرت علّامه آیة‌الله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه بوده که مشتمل بر مباحث «نور ملکوت روزه»، «نور ملکوت نماز» و «نور ملکوت مسجد» می‌باشد که با بیانی شیوا به آدابِ اعمال مذکور با توجه به جنبۀ ملکوتیِ آنها، در حدّ ظرفیت مخاطب پرداخته‌اند. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ «کُتِب علیکم الصّیام» • حقیقت روزه فقط امساک در خوردن و آشامیدن نیست • اهمیت روزه در وصول به ملکۀ تقویٰ • جان و روح روزه عبارت است از ضعیف نمودن قوای شیطانی • بعد از افطار باید معلّق بین خوف و رجا بود • نماز وسیله‌ای برای محو حقیقت خود در عظمتِ حضرت حق • حقیقت نماز حضور قلب است و حضور قلب مستلزم نفی خواطر • تفسیر آیات مربوط به «اقامۀ نماز» • به واسطۀ نماز نفس وسیع می‌شود و مرغ روح به عالم قدس اوج میگیرد • نماز متجلّی شدن به انوار جمال حق • نماز، راه به سوی توحید است و قطع نماز از وحدت، موجب شرک و به کثرت آمدن است • کیفیت برخی نمازهای وارده در دستورات دین • علت استحباب خواندن نماز در مسجد • مؤمن مسجد را تعمیر می‌کند؛ به تعمیر ظاهری و باطنی • کیفیت ساختن مسجد • نباید کارهای منافیِ نماز در مسجد انجام شود • لزوم حضور در مساجدی که بنای آنها بر اساس تقوا است
انوار الملکوت ج1
134الصَّلاةِ فَقُلْ هَذا آخِرُ صَلاتِی مِنَ الدُّنیا، و کُن کانَ الجَنَّةَ بَینَ یَدَیکَ و النّارَ تَحتَکَ و مَلَکَ المَوتِ وَراءَکَ و الأنبِیاءَ عَن یَمِینِکَ و المَلائِکَةَ عَن یَسارِکَ و الرَّبَّ مُطَّلِعٌ عَلَیکَ مِن فَوقِکَ، فَانظُر بَینَ یَدَی مَن تَقِفُ و مَعَ مَن تُناجِی و مَن یَنظُرُ إلَیکَ!1
مرحوم مغفور علاّمه بحرالعلوم طباطبائی فرموده است:
١) عَلَیکَ بِالحُضورِ و الإقْبالِ *** فی جُمْلَةِ الأقْوالِ و الأفْعالِ ٢) و الصِّدقِ فی النِیَّةِ و الإخْباتِ *** فَإنَّها حَقِیقَةُ الصَّلاةِ ٣) و لَیسَ لِلعَبدِ بِها ما یُقبَلُ *** إلاّ الَّذِی کَانَ عَلَیهِ یَقبِلُ2 ٤) و صَلِّ بِالخُضُوعِ و التَّخَشُّعِ *** وَ کُنْ إذا صَلَّیتَ کَالمُوَدِّعِ ٥) و اسْتَعمِل الوِقارَ و السَّکِینَةَ *** و اسْتَحضِر المَقَاصِدَ المَکْنُونَةَ ٦) و قُمْ قِیامَ المَاثِلِ الذَّلیلِ *** ما بَینَ أیدِی المَلِکِ الجَلِیلِ ٧) و اعْلَم إذا ما قُلتَ ما تَقولُ *** و مَن تُناجِی و مَن المَسْئُولُ3 - سفینة البحار، ج ٢، ص ٤٥؛ مستدرک الوسائل، ج ٤، ص ١٠٥: [از رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم روایت است: وقتی که به نماز برمی‌خیزی آنچنان نماز را بجای آور گویا آخرین ملاقات و دیداری است که با محبوب و پروردگارت داری. و وقتی که داخل نماز شدی فرض کن این آخرین نمازی است که در دنیا بجای می‌آوری. و بهشت را در پیشگاه رویت مشاهده نما و جهنّم را در زیر پایت احساس کن و فرشته مرگ را پشت سر خود بپندار و پیامبران را سمت راست و فرشتگان الهی را در سمت چپ خود مشاهده نما و خدای تعالی از بالا ناظر بر اعمال و رفتار تو است. پس بیندیش حال در پیشگاه چه کسی ایستاده‌ای و با چه کسی مناجات می‌نمائی و چه کسی ناظر بر احوال تو است. مترجم]
- المحجّة البیضاء، ج ١، ص ٣٥٤: روی فی الکافی، ج ٣، ص ٢٩٩ باسناده الصحیح عَن زُرارَةَ عن أبُو جَعفَرٍ علیه السّلام قال: إذَا قُمتَ فی الصَّلاةِ فَعَلَیکَ بِالإقبالِ عَلَی صَلاتِکَ فَإنَّما یُحسَبُ لَکَ مِنها ما أقبَلتَ عَلَیه.
- سفینة البحار، ج ٢، ص ٤٦: [١. بر تو باد به احساس حضور و روی آوردن به پروردگار در همه گفتارها و کردارها در حال نماز.
٢. و راستی در نیّت و یاد خدا حقیقت نماز را تشکیل می‌دهد.
٣. بنده به همان اندازه از نمازش مورد قبول و پذیرش حق قرار میگیرد که در نیّت و باطنش به آن اقبال نموده است.
٤. نماز را در حال خضوع و خشوع بجای آور و گمان داشته باش که این نماز آخرین نماز از عمر تو می‌باشد که داری با خدای خودت خداحافظی می‌نمائی.
٥. نماز را در حال وقار و متانت و سکوت بجای آور و آن مقاصد و اهداف عالیه را هنگام نماز بخاطر بیاور.
٦. و چون به نماز برمی‌خیزی خود را همچون فرد ذلیل و بی‌چاره‌ای در مقابل سلطانی بس رفیع المرتبه و بلند جایگاه بحساب آور.
٧. و هنگامی که اذکار را در نماز به زبان می‌آوری متوجّه باش که چه می‌گوئی و چه کسی مورد بازخواست و سؤال قرار خواهد گرفت. مترجم]