انوار الملکوت ج1
جلد اول از مجموعۀ «انوار ملکوت» اثر ارزشمند حضرت علّامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه بوده که مشتمل بر مباحث «نور ملکوت روزه»، «نور ملکوت نماز» و «نور ملکوت مسجد» میباشد که با بیانی شیوا به آدابِ اعمال مذکور با توجه به جنبۀ ملکوتیِ آنها، در حدّ ظرفیت مخاطب پرداختهاند. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ «کُتِب علیکم الصّیام» • حقیقت روزه فقط امساک در خوردن و آشامیدن نیست • اهمیت روزه در وصول به ملکۀ تقویٰ • جان و روح روزه عبارت است از ضعیف نمودن قوای شیطانی • بعد از افطار باید معلّق بین خوف و رجا بود • نماز وسیلهای برای محو حقیقت خود در عظمتِ حضرت حق • حقیقت نماز حضور قلب است و حضور قلب مستلزم نفی خواطر • تفسیر آیات مربوط به «اقامۀ نماز» • به واسطۀ نماز نفس وسیع میشود و مرغ روح به عالم قدس اوج میگیرد • نماز متجلّی شدن به انوار جمال حق • نماز، راه به سوی توحید است و قطع نماز از وحدت، موجب شرک و به کثرت آمدن است • کیفیت برخی نمازهای وارده در دستورات دین • علت استحباب خواندن نماز در مسجد • مؤمن مسجد را تعمیر میکند؛ به تعمیر ظاهری و باطنی • کیفیت ساختن مسجد • نباید کارهای منافیِ نماز در مسجد انجام شود • لزوم حضور در مساجدی که بنای آنها بر اساس تقوا است
مرتب سازی:
انوار الملکوت ج1
246ولی البتّه باید مسجد را ساده بنا نمود و از هرگونه زینتی عاری کرد.
داستان مسجد ساختن رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلّم با زحمات اصحاب
حضرت رسول اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم در مدینه امر به بناء1 مسجد کردند، و خود حضرت با نفس شریف خود در ساختن آن شرکت کردند و مهاجرین و انصار کمک میکردند، و در ضمن عمل و گیرودار بنا شعر میخواندند و رجزها میسرودند؛ بعضی میگفتند:
لَئِن قَعَدنا و النَّبِیُّ یَعمَلُ *** فَذاکَ مِنّا العَمَلُ المُضَلَّل2 پیغمبر فرمود:
لا عَیشَ إِلاّ عَیشَ الآخِرَةِ اللهُمَّ ارْحَمِ الأنصارَ و المُهاجِرَة3 و علی بن أبیطالب علیه السّلام یقول:
لا یَستَوِی مَن یَعمَلُ المَساجِدَا *** یَدأبُ فِیها قائِمًا و قاعِدًا و مَن یَرَی عَنِ الغُبارِ حائِدا4
- بحار الأنوار، ج ١٩، ص ١٢٤؛ سفینة البحار، ج ١، ص ٦٠١؛ و رواه فی التهذیب، ج ٣، ص ٢٦٢؛ و ابن کثیر دمشقی در البدایة و النهایة، ج ٣، ص ٢١٤ الی ص ٢١٩، داستان ساختن مسجد رسول الله را با زحمات عمّار بن یاسر، و إخباراتی را که آن حضرت راجع به قتل او دادهاند مفصّلاً نقل میکند.
- [اگر ما بنشینیم و رسول خدا کار کند قطعاً این عمل از ما بسیار زشت و ناپسند خواهد بود. مترجم]
- [هیچ زندگانی معنی و مفهومی ندارد، مگر زندگانی جهان آخرت؛ خداوندا انصار و مهاجرین را مورد رحمت و لطف خود قرار ده. مترجم]
- [مساوی و برابر نیست کسی که مسجد میسازد و افراد در آنجا به قیام و قعود میپردازند، با کسی که از نشستن غبار بر بدن خود گریزان است. مترجم]