
انوار الملکوت ج1
جلد اول از مجموعۀ «انوار ملکوت» اثر ارزشمند حضرت علّامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه بوده که مشتمل بر مباحث «نور ملکوت روزه»، «نور ملکوت نماز» و «نور ملکوت مسجد» میباشد که با بیانی شیوا به آدابِ اعمال مذکور با توجه به جنبۀ ملکوتیِ آنها، در حدّ ظرفیت مخاطب پرداختهاند. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ «کُتِب علیکم الصّیام» • حقیقت روزه فقط امساک در خوردن و آشامیدن نیست • اهمیت روزه در وصول به ملکۀ تقویٰ • جان و روح روزه عبارت است از ضعیف نمودن قوای شیطانی • بعد از افطار باید معلّق بین خوف و رجا بود • نماز وسیلهای برای محو حقیقت خود در عظمتِ حضرت حق • حقیقت نماز حضور قلب است و حضور قلب مستلزم نفی خواطر • تفسیر آیات مربوط به «اقامۀ نماز» • به واسطۀ نماز نفس وسیع میشود و مرغ روح به عالم قدس اوج میگیرد • نماز متجلّی شدن به انوار جمال حق • نماز، راه به سوی توحید است و قطع نماز از وحدت، موجب شرک و به کثرت آمدن است • کیفیت برخی نمازهای وارده در دستورات دین • علت استحباب خواندن نماز در مسجد • مؤمن مسجد را تعمیر میکند؛ به تعمیر ظاهری و باطنی • کیفیت ساختن مسجد • نباید کارهای منافیِ نماز در مسجد انجام شود • لزوم حضور در مساجدی که بنای آنها بر اساس تقوا است
انوار الملکوت ج1
214اکرم و ائمّۀ طیّبین صلوات الله و سلامه علیهم أجمعین دربارۀ این امور دستوراتی است:
کیفیّت نماز آیات
اوّل: نماز آیات.
و آن هنگام گرفتن خورشید و ماه و یا پیدایش بادهای سرخ و زرد یا صاعقههای شدید و زلزله و سایر حوادث آسمانی که موجب خوف شود، و آن عبارتست از ده رکوع و چهار سجده بدین ترتیب که:
حمد و سوره میخواند و رکوع میکند و سپس سر بر میدارد و دو مرتبه حمد و سوره میخواند و رکوع میکند، و بدین ترتیب تا پنج رکوع انجام میدهد و سجدتین بجای میآورد و برمیخیزد، و در رکعت دیگر به همین منوال پنج رکوع با دو سجده بجای میآورد. و اگر مصلّی بخواهد پس از خواندن حمد یک سوره را به پنج قسمت نموده و هر قسمت را قبل از هر رکوعی بخواند جایز است.
در کتاب کافی به إسناد خود روایت میکند از حضرت أبوالحسن موسی علیه السّلام یقول:
إنَّهُ لَمّا قُبِضَ إبراهِیمُ بنُ رَسولِ اللهِ صلّی الله علیه و آله و سلّم جَرَت فیهِ ثَلاثُ سُنَنٍ؛ أمّا واحِدَةٌ: فَإنَّهُ لَمّا ماتَ انکَسَفَتِ الشَّمسُ؛ فَقالَ النّاسُ: انکَسَفَتِ الشَّمسُ لِفَقدِ ابنِ رَسولِ اللهِ صلّی الله علیه و آله و سلّم. فَصَعِدَ رَسولُ اللهِ صلّی الله علیه و آله و سلّم المِنبَرَ فَحَمِدَ اللهَ و أثنَی عَلَیهِ، ثُمَّ قالَ: یا أیُّها النّاسُ! إنَّ الشَّمسَ و القَمَرَ آیَتانِ مِن آیاتِ اللهِ، تَجرِیانِ بِأمرِهِ، مُطِیعانِ لَهُ، لا تَنکَسِفانِ لِمَوتِ أحَدٍ و لا لِحَیاتِهِ؛ فَإذا انکَسَفَتا أو واحِدَةٌ مِنهُما فَصَلُّوا. ثُمَّ نَزَلَ فَصَلَّی بِالنّاسِ صَلاةَ الکُسُوفِ.1
- الکافی، ج ٣، ص ٤٦٣: [زمانی که ابراهیم فرزند رسول خدا وفات نمود سه قضیّه اتّفاق افتاد، اوّل اینکه خورشید گرفت و مردم میگفتند: این قضیّه بواسطۀ مرگ ابراهیم رخ داده است. رسول خدا وقتی این سخن را شنید به منبر رفت و پس از حمد و ثنای الهی چنین فرمود: ای مردم بدانید که خورشید و ماه دو نشانه از نشانههای عظمت و قدرت پروردگار میباشند، به امر خداوند در حرکتند و در تحت اطاعت و انقیاد او میباشند و بواسطه فوت و حیات یک نفر گرفتگی در آنها رخ نمیدهد، پس اگر یکی از آن دو در کسوف و خسوف قرار گرفت بر شما است که نماز مخصوص را بگزارید سپس از منبر به زیر آمدند و به اتّفاق مردم نماز آیات خواندند. مترجم]
