
انوار الملکوت ج1
جلد اول از مجموعۀ «انوار ملکوت» اثر ارزشمند حضرت علّامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه بوده که مشتمل بر مباحث «نور ملکوت روزه»، «نور ملکوت نماز» و «نور ملکوت مسجد» میباشد که با بیانی شیوا به آدابِ اعمال مذکور با توجه به جنبۀ ملکوتیِ آنها، در حدّ ظرفیت مخاطب پرداختهاند. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ «کُتِب علیکم الصّیام» • حقیقت روزه فقط امساک در خوردن و آشامیدن نیست • اهمیت روزه در وصول به ملکۀ تقویٰ • جان و روح روزه عبارت است از ضعیف نمودن قوای شیطانی • بعد از افطار باید معلّق بین خوف و رجا بود • نماز وسیلهای برای محو حقیقت خود در عظمتِ حضرت حق • حقیقت نماز حضور قلب است و حضور قلب مستلزم نفی خواطر • تفسیر آیات مربوط به «اقامۀ نماز» • به واسطۀ نماز نفس وسیع میشود و مرغ روح به عالم قدس اوج میگیرد • نماز متجلّی شدن به انوار جمال حق • نماز، راه به سوی توحید است و قطع نماز از وحدت، موجب شرک و به کثرت آمدن است • کیفیت برخی نمازهای وارده در دستورات دین • علت استحباب خواندن نماز در مسجد • مؤمن مسجد را تعمیر میکند؛ به تعمیر ظاهری و باطنی • کیفیت ساختن مسجد • نباید کارهای منافیِ نماز در مسجد انجام شود • لزوم حضور در مساجدی که بنای آنها بر اساس تقوا است
انوار الملکوت ج1
205فِیها، آلِهَتُهُمْ بُطونُهُمْ، قالَ اللهُ تَعالَی: ﴿وَتَتَّخِذُونَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمۡ تَخۡلُدُونَ * وَإِذَا بَطَشۡتُم بَطَشۡتُمۡ جَبَّارِينَ * فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ﴾، قالَ اللهُ تَعالَی: ﴿أَفَرَءَيۡتَ مَنِ ٱتَّخَذَ إِلَٰهَهُۥ هَوَىٰهُ وَأَضَلَّهُ ٱللَهُ عَلَىٰ عِلۡمٖ وَخَتَمَ عَلَىٰ سَمۡعِهِۦ وَقَلۡبِهِۦ﴾، إلَی قَولِهِ: ﴿أَفَلَا تَذَكَّرُونَ﴾. و ما هو إلاّ مُنافِقٌ، جَعَلَ دِینَهُ هَواهُ و إلَهَهُ بَطنَهُ، کُلَّما اشْتَهَی مِنَ الحَلالِ و الحَرامِ لَم یَمتَنِعْ مِنهُ، قالَ اللهُ تَعالَی: ﴿وَفَرِحُواْ بِٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَمَا ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا فِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِلَّا مَتَٰعٞ﴾.1
یا ابنَ مَسعودٍ! مَحارِیبُهُمْ نِساؤُهُمْ، و شَرَفُهُمُ الدَّراهِمُ و الدَّنانِیرُ، و هِمَّتُهُمْ بُطونُهُمْ، اُولَئِکَ هُم شَرُّ الأشرارِ، الفِتنَةُ مِنهُمْ و إلَیهِمْ تَعودُ. یا ابنَ مَسعودٍ! إقرَأ قَولُ اللهِ تَعالَی: ﴿أَفَرَءَيۡتَ إِن مَّتَّعۡنَٰهُمۡ سِنِينَ * ثُمَّ جَآءَهُم مَّا كَانُواْ يُوعَدُونَ * مَآ أَغۡنَىٰ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يُمَتَّعُونَ﴾.2
یا ابنَ مَسعودٍ! أجْسادُهُمْ لا تَشبَعُ و قُلوبُهُمْ لا تَخشَعُ. یا ابنَ مَسعودٍ! الإسلامُ بَدَأ غَرِیبًا و سَیَعودُ غَرِیبًا، کَما بَدَأ فَطوبَی لِلغُرَباءِ! فَمَن أدرَکَ ذَلِکَ الزَّمانَ [مِمَّن یَظهَرُ] مِن أعقابِکُم، فَلا یُسَلِّمُ علیهم فِی نادِیهِم، و لا یُشَیِّعُ جَنائِزَهُم، و لا یَعودُ مَرضاهُم، فَإنَّهُم یَستَنّونَ بِسُنَّتِکُم و یُظهِرونَ بِدَعواکُم و یُخالِفونَ أفعالَکُم فَیَموتونَ عَلَی غَیرِ مِلَّتِکُم، اُولَئِکَ لَیسوا مِنِّی و لَستُ مِنهُمْ.3
- سوره الرعد (١٣) ذیل آیه ٢٦.
- سوره الشّعرآء (٢٦) آیات ٢٠٥ الی ٢٠٧.
- مکارم الأخلاق، طبع سنگی، ص ٤٤٩: [ای فرزند مسعود! پس از من افرادی خواهند آمد که از انواع طعامها بهره میگیرند و بر چهارپایان سوار میشوند و مانند زنان که خود را برای شوهران زینت میکنند، خود را میآرایند و مانند زنان در ملأ عام به خودنمائی میپردازند. شخصیّت و شؤون پادشاهان ستمپیشه را برای خود میپسندند، آنان منافقین امّت من در آخرالزمان میباشند. شراب مینوشند و با نرد سرگرم میشوند، به دنبال شهوات مرکب میرانند و از جماعت مسلمین روی میگردانند. دل شب را به خواب هوس و غفلت به روز میآورند و برای عبادت و مناجات بر نمیخیزند. صبحها دیر از خواب برمیخیزند خداوند میفرماید: ﴿فَخَلَفَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ خَلۡفٞ...﴾
ای فرزند مسعود! آنان همانند گل خرزهره میمانند که ظاهری زیبا و طعمی بسیار تلخ دارد سخن آنان وزین و اعمال و رفتارشان چون درد بیدرمان آنان را رها نخواهد ساخت. (آیا در قرآن تدبّر و اندیشه نمیکنند یا اینکه بر دلهای ایشان قفل نهادهاند.)
ای فرزند مسعود! برای کسی که در آتش دوزخ بسر میبرد لذّت بودن در دنیا چه نفعی دارد؟ (اینان فقط ظاهری از زندگی دنیا میفهمند و از عالم آخرت و حیات آن بکلّی غافلاند.)
خانهها میسازند و قصرها بنا میکنند، مساجد را به زینتها آراسته میسازند، هدفی جز دنیا و عالم کثرات ندارند. و تمام همّ و غمّ خود را بر آن معطوف میسازند. خدایان اینان شکم آنان است. خداوند میفرماید: ﴿وَتَتَّخِذُونَ﴾ تا آخر آیه.
مصداق این آیات منافقی است که دین خود را هواهای نفسانی و خدای خود را شکم خود قرار داده است. و به هر چه از حلال و حرام میل مینماید. و هیچ چیزی مانع او نخواهد بود. خداوند میفرماید: ﴿وَفَرِحُواْ بِٱلۡحَيَوٰةِ...﴾
ای فرزند مسعود! قبلهگاه اینان زنهایشان میباشد و افتخار آنان به زیادی درهم و دینار میباشد. و مقصد و هدفشان شکمشان میباشد. اینان بدترین ناپاکان و زشت کرداران میباشند، هر فتنه و فسادی از آنان سرچشمه میگیرد و به آنها بازگشت مینماید.
ای فرزند مسعود! کلام خدای تعالی را بخوان: ﴿أَفَرَءَيۡتَ إِن مَّتَّعۡنَٰهُمۡ...﴾
ای فرزند مسعود! بدنهای اینان هیچگاه سیری نمیپذیرد و دلهایشان خاشع نخواهد شد. ای فرزند مسعود! اسلام با غربت پدید آمده و باز با غربت ظهور خواهد نمود، و خوشا بحال غریبان! پس کسی که از آیندگان شما این زمان را درک کند در اجتماعات بر آنان سلام نکند و برخورد ننماید، و در تشییعشان شرکت منماید، و بیمارانشان را عیادت نکند.
اینان به سیرۀ شما تظاهر کنند و مطالب شما را بازگو میکنند ولی اعمال و رفتارشان با شما متفاوت است پس اگر بمیرند بر آئین شما نمردهاند، اینان از من نیستند و من از ایشان نخواهم بود. مترجم]
