
انوار الملکوت ج1
جلد اول از مجموعۀ «انوار ملکوت» اثر ارزشمند حضرت علّامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه بوده که مشتمل بر مباحث «نور ملکوت روزه»، «نور ملکوت نماز» و «نور ملکوت مسجد» میباشد که با بیانی شیوا به آدابِ اعمال مذکور با توجه به جنبۀ ملکوتیِ آنها، در حدّ ظرفیت مخاطب پرداختهاند. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ «کُتِب علیکم الصّیام» • حقیقت روزه فقط امساک در خوردن و آشامیدن نیست • اهمیت روزه در وصول به ملکۀ تقویٰ • جان و روح روزه عبارت است از ضعیف نمودن قوای شیطانی • بعد از افطار باید معلّق بین خوف و رجا بود • نماز وسیلهای برای محو حقیقت خود در عظمتِ حضرت حق • حقیقت نماز حضور قلب است و حضور قلب مستلزم نفی خواطر • تفسیر آیات مربوط به «اقامۀ نماز» • به واسطۀ نماز نفس وسیع میشود و مرغ روح به عالم قدس اوج میگیرد • نماز متجلّی شدن به انوار جمال حق • نماز، راه به سوی توحید است و قطع نماز از وحدت، موجب شرک و به کثرت آمدن است • کیفیت برخی نمازهای وارده در دستورات دین • علت استحباب خواندن نماز در مسجد • مؤمن مسجد را تعمیر میکند؛ به تعمیر ظاهری و باطنی • کیفیت ساختن مسجد • نباید کارهای منافیِ نماز در مسجد انجام شود • لزوم حضور در مساجدی که بنای آنها بر اساس تقوا است
انوار الملکوت ج1
149وَإِقَامِ ٱلصَّلَوٰةِ وَإِيتَآءِ ٱلزَّكَوٰةِ يَخَافُونَ يَوۡمٗا تَتَقَلَّبُ فِيهِ ٱلۡقُلُوبُ وَٱلۡأَبۡصَٰرُ﴾.1
حقیقتاً آنها را هیچ چیز از ذکر خدا و اقامۀ نماز باز نمیداشت. تاریخ درخشان ائمّۀ شیعۀ اثنا عشریّه هر ورقش گواه صادقیست که در عالم وجود افرادی مانند آنها نیامدهاند که چنین در امر اقامۀ نماز ایستادگی و پافشاری نموده باشند.
در مستدرک الوسائل از نفلیّه شهید، و همچنین از أبیذر غفاری نقل میکند از حضرت رسول اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم که فرمودند:
الصَّلاةُ خَیرُ مَوضُوعٍ، فَمَن شاءَ اسْتَقَلَّ و مَن شاءَ اسْتَکثَرَ.2
این حدیث میفرماید که: بهترین موضوع از موضوعات وضعیّۀ شرعیّه و بهترین تحفه از تحفههای عالم معنی و آسمان حقیقت برای بندۀ مؤمن نماز است، که هر چه بتواند بیشتر بجای آورد برای او بهتر خواهد بود.
نماز راه بسوی توحید است و قطع نماز از وحدت بسوی شرک و تفرقه آمدن است
بطور کلّی آنچه از آیات قرآن راجع به سفارش خدا به پیمبرانش استفاده میشود آنست که: نماز بهترین عملی است برای بنده؛ و معلوم است که این عمل اگر مقصود رعایت آداب ظاهری باشد که ارزشی ندارد، آن عمل در ردیف سایر اعمال است، بلکه منظور همان حفظ حقیقت و اتّصال عبد به حضرت معبود است و بس! بنابراین میزان سنجش ایمان و کفر همین نماز است.
قالَ المُحقّقُ القاشانی فی المُحَجّةُ البَیضاءِ و فی الصحیح عن الباقر عَلَیه السّلام قالَ: قالَ رَسولُ اللهِ صَلَّی اللهُ علیهِ و آله و سلّم:
- سوره النّور (٢٤) آیه٣٧: [مردانی که ایشان را باز نمیدارد از یاد خدا نه تجارتی و نه خرید و فروشی، و باز نمیدارد از برپا داشتن نماز و دادن زکات؛ چرا که در حالی هستند که میترسند از روزی که در آن، دلها و چشمهای بصیرت واژگون گردد.]
- مستدرک الوسائل، طبع قدیم، ج ١، ص ١٧٥؛ طبع مؤسسة آل البیت، ج ٣، ص ٤٣: [نماز بهترین حکم از جانب خدای متعال است، پس هر کس میخواهد کم بجای آورد و هر کس میخواهد زیاد بجای آورد. مترجم]
