
انوار الملکوت ج1
جلد اول از مجموعۀ «انوار ملکوت» اثر ارزشمند حضرت علّامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه بوده که مشتمل بر مباحث «نور ملکوت روزه»، «نور ملکوت نماز» و «نور ملکوت مسجد» میباشد که با بیانی شیوا به آدابِ اعمال مذکور با توجه به جنبۀ ملکوتیِ آنها، در حدّ ظرفیت مخاطب پرداختهاند. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ «کُتِب علیکم الصّیام» • حقیقت روزه فقط امساک در خوردن و آشامیدن نیست • اهمیت روزه در وصول به ملکۀ تقویٰ • جان و روح روزه عبارت است از ضعیف نمودن قوای شیطانی • بعد از افطار باید معلّق بین خوف و رجا بود • نماز وسیلهای برای محو حقیقت خود در عظمتِ حضرت حق • حقیقت نماز حضور قلب است و حضور قلب مستلزم نفی خواطر • تفسیر آیات مربوط به «اقامۀ نماز» • به واسطۀ نماز نفس وسیع میشود و مرغ روح به عالم قدس اوج میگیرد • نماز متجلّی شدن به انوار جمال حق • نماز، راه به سوی توحید است و قطع نماز از وحدت، موجب شرک و به کثرت آمدن است • کیفیت برخی نمازهای وارده در دستورات دین • علت استحباب خواندن نماز در مسجد • مؤمن مسجد را تعمیر میکند؛ به تعمیر ظاهری و باطنی • کیفیت ساختن مسجد • نباید کارهای منافیِ نماز در مسجد انجام شود • لزوم حضور در مساجدی که بنای آنها بر اساس تقوا است
انوار الملکوت ج1
101آرام میشود. و معلوم است که اقلّ فایدۀ آن استراحت موقّتی از پریشانی حواس و افکار، و فائدۀ مهم آن اتّصال به ابدیّت و خداوند جلّ و علا است. چون آئینۀ دل صاف شد و آب خروشان آرام گرفت و گرد و غبار شهوات و افکار مشوّش نشست، جلوۀ خورشید حقیقت و شمس سرمدی در قلب واضح میشود؛ بنده خدای خود را میبیند، با او میگوید و با او میشنود.
یکی از بزرگان میفرماید: من هر وقت بخواهم خدا با من صحبت کند قرآن میخوانم، و هر وقت بخواهم من با خدا تکلّم کنم نماز میخوانم چه حال بهتر از این حال که انسان دمی مغز خود را از فکر این دنیای پر شر و شور خالی کند (دنیائی که عیشش توأم با ناگواری و حیاتش توأم با موت و شادیش مقرون با سوگ و ماتم است) و توجّه به حرم انس و مقام قرب و محل أمان بگرداند، و به ابدیّت پیوسته شود.
نماز حجاب را برداشته سیم را متّصل میکند
معنی آیۀ شریفه تنها این نیست که نماز انسان را از فحشا و منکرات ظاهری باز میدارد، بلکه این افکار و خیالات که فحشا و منکرات واقعی است و دشمنان راه سلوک و تجرّد، با نماز که همان توجّه کامل به حضرت رب الأرباب است همۀ آنها را مانند خس و خاشاک میسوزاند و در بوتۀ مقام قرب نابود میکند؛ لذا محمّد بن فُضَیل از حضرت رضا علیه السّلام روایت میکند که آن حضرت فرمودند:
الصَّلاةُ قُربانُ کُلِّ تَقِیٍّ.1
- الکافی، ج ٣، ص ٢٦٥؛ و نیز در ج ٧٨، بحار الأنوار، طبع آخوندی، ص ٢٠٨ وارد است که: چون أبوحنیفه به حضرت صادق علیه السّلام عرض کرد: یا أباعَبدِاللهِ ما أصبَرَکَ عَلَی الصَّلاةِ؟ فَقالَ: وَیحَکَ یا نُعمانُ! أ ما عَلِمتَ أنَّ الصَّلاةَ قُربانُ کُلِّ تَقِیٍّ؟! الحدیث. و نیز در تحف العقول، ص ٢٢١؛ و در ج ١٧، بحار الأنوار، کمپانی، ص ١٣٢ از تحف العقول از أمیرالمؤمنین علیه السّلام روایت کرده است که: الصَّلاةُ قُربانُ کُلِّ تَقِیٍّ؛ الحدیث: [نماز حالت قرب و نزدیکی انسان با پروردگار است. مترجم]
