لمعات الحسین علیه السلام
برخی از کلمات و مواعظ و خطب حضرت سید الشهدا
کتاب لمعات الحسین علیه السلام تالیف گران‌سنگ حضرت علامه آیة الله حاج سید محمد حسین حسینی طهرانی قدس سره است. این کتاب شریف حاوی برخی کلمات و مواعظ و خُطَبِ دُرربارِ سید و سالار شهیدان، حضرت اباعبدالله الحسین علیه‌السلام، با ذکر مدارک معتبر همراه با ترجمه‌ای شیوا و مختصر از حضرت علامه می‌باشد. هدف ایشان از اینکه از شرح و بسط خودداری کرده و فقط به ترجمه اکتفا شده، این بود كه به واسطه ايجاز و اختصار، قابل آن باشد كه بر روى پردهها و تابلوها نوشته شده و در مجالس و محافل، خصوصاً مجالس عزاداری و تکایا همچون اشعار محتشم نصب گردد، تا شرکت‌کنندگان، در عین استفادۀ سمعی از خُطَبا و گویندگانِ راستین، استفادۀ بصری نیز نموده و عین آن کلمات را حفظ، و سرمشقِ زندگی و عمل خود قرار دهند. مضاف بر آن، وقایع شهادت سیدالشهداء علیه‌السلام در روز عاشورا با استناد به منابع معتبر نیز در این رساله ذکر شده است.
لمعات الحسین علیه السلام
68بِیدِى إِعْطَآءَ الذَّلِیلِ، وَ لَا أَقِرُّ لَکمْ قَرَارَ الْعَبِیدِ. ثُمَ1
- وَ لا أقِرُّ لَکمْ قَرارَ الْعَبيدِ يعنى من مانند بندگان، تحمّل بار عبوديّت شما را نمى‌کنم و خود را متمکن براى تمکين شما نمى‌نمايم. و بنابراين لفظ أقرّ و لفظ قرار هر دو با قاف است. مرحوم ميرزا محمّد تقى سپهر در «ناسخ التّواريخ» در جلد حضرت سيّد الشّهداء عليه السّلام (طبع حروفى ج ٢، ص ٢٣٤) با فاء ذکر کرده است: وَ لا أفِرُّ لَکمْ فِرارَ الْعَبيدِ و چنين ترجمه کرده است که «من از شما نگريزم»؛ و اين صحيح نيست. چون لفظ لَکمْ غلط است و بايد به جاى آن لفظ مِنْکمْ باشد، در حاليکه مى‌دانيم در تمام مقاتل لفظ لَکمْ آمده است و لذا بعضى براى فرار از اين اشکال إقْرارَ الْعَبيد از باب إفعال خوانده‌اند؛ يعنى «مانند بندگان اقرار و اعتراف به بندگى شما نمى‌کنم.»
و مرحوم سيّد عبد الرّزّاق مقرّم در مقتل خود در ص ٢٥٦، لفظ لَکمْ را حذف نموده و با فاء اينچنين خوانده است: و لَا أفِرُّ فِرارَ الْعَبيدِ. و گفته است: ابن نما در «مُثير الاحزان» ص ٢٦ اينطور آورده است و سپس گفته است که با فاء بهتر است از آنچه در زبانها جارى است که با قاف مى‌خوانند، چون اگر با قاف خوانده شود همان معناى جمله اوّل را مى‌رساند که فرمود:” لا أُعْطيکمْ بِيَدى إعْطآءَ الذَّليلِ” (يعنى من دست ذلّت به شما نمى‌دهم). وليکن بنا بر روايت فاء معناى جديدى را مى‌رساند که من فرار هم نمى‌کنم
. أقول: با وجود آنکه در «مقاتل» لفظ لَکمْ وارد شده است ما نمى‌توانيم آنرا ناديده انگاشته و به روايت ابن نما اکتفا کنيم. و در صورتى که با قاف بخوانيم باز تکرار معناى اوّل نيست، بلکه آن حالت تمکين عبوديّت را از خود نفى مى‌فرمايد. و على کلّ تقدير چون در «مقاتل» با قاف است و لفظ لَکمْ نيز دارد همان معنائى را که ما نموديم بهتر است که «من مانند بردگان تمکين نمى‌کنم و بار ستم شما را به دوش نمى‌کشم».
- وَ لا أقِرُّ لَکمْ قَرارَ الْعَبيدِ يعنى من مانند بندگان، تحمّل بار عبوديّت شما را نمى‌کنم و خود را متمکن براى تمکين شما نمى‌نمايم. و بنابراين لفظ أقرّ و لفظ قرار هر دو با قاف است. مرحوم ميرزا محمّد تقى سپهر در «ناسخ التّواريخ» در جلد حضرت سيّد الشّهداء عليه السّلام (طبع حروفى ج ٢، ص ٢٣٤) با فاء ذکر کرده است: وَ لا أفِرُّ لَکمْ فِرارَ الْعَبيدِ و چنين ترجمه کرده است که «من از شما نگريزم»؛ و اين صحيح نيست. چون لفظ لَکمْ غلط است و بايد به جاى آن لفظ مِنْکمْ باشد، در حاليکه مى‌دانيم در تمام مقاتل لفظ لَکمْ آمده است و لذا بعضى براى فرار از اين اشکال إقْرارَ الْعَبيد از باب إفعال خوانده‌اند؛ يعنى «مانند بندگان اقرار و اعتراف به بندگى شما نمى‌کنم.»