معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌سرّه می‌باشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانی‌های ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده می‌شود. محوریت این ابحاث روی «باطن‌بودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایه‌گذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذی‌قیمت فرامی‌خواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن به‌میان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهل‌بیت علیهم‌السلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شده‌اند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیت‌های نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
28به عنوان ضمیر نیز چند جا آمده بود فقط در همین آیات بود.
تفسیر اجمالى آیه أعراف
آنچه با دقّت تامّ و توجّه كامل به دقائق این آیات بدست مى‌آید، آنستكه: اعراف فاصله و حجابى است بین بهشتیان و جهنّمیان؛ این حجاب داراى درجات و مراتبى است.
در درجات اعلاى آن نفوس قدسیه كه حاكم و مسیطر بر بهشت و دوزخند و هر یك از آنان را از علائم و سیمایشان مى‌شناسند، قرار دارند.
آنان به قدرى قوىّ و در مراتب خلوص و قرب، پا در افق عالى نهاده‌اند كه مُهَیمن و مسلّط بر هر دو گروه از بهشتیان و جهنّمیان هستند، و بهشت و جهنّم در زیر نظر و در حیطه نفوذ و اراده آنهاست.
آنانند كه به بهشتیان میگویند: ادْخُلُوا الْجَنَّةَ، داخل در بهشت شوید!
و آنانند كه يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ، همه را از علائم و سیمایشان مى‌شناسند.
و آنانند كه فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ بَيْنَهُمْ، در میان مردم محشر اعلان مى‌كنند كه: دورى از رحمت خدا فقط براى ستمكاران است.
و آنانند كه در خطاب مجهول: وَ نُودُوا أَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ، فاعل آن ندا هستند، و به اهل بهشت خیر مقدم میگویند و بشارت به خلود و دوام میدهند.
و آنانند كه جهنّمیان را مورد مؤاخذه و بازپرسى قرار میدهند و میگویند: ما أَغْنى عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَ ما كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ. و نیز به