
معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
82بهشتیان داده میشود میگویند: این همان روزى اى است كه قبلًا به ما داده شده است، و به آنان روزىهائى داده شده است كه بعضى شبیه به بعض دیگرند: كُلَّما رُزِقُوا مِنْها مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقاً قالُوا هذَا الَّذِي رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ وَ أُتُوا بِهِ مُتَشابِهاً.1
بارى، در «تفسیر علىّ بن إبراهیم» در ذیل آیه شریفه:
وَ لَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرى* عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهى.2
«و هر آینه به تحقیق كه رسول ما، جبرائیل را یكبار دیگر در سِدرة المُنتهى دید.»
علىّ بن إبراهیم گفته است: مراد، آسمان هفتم است. و امّا ردّ بر آن كسانى كه منكر شدهاند كه بهشت و آتش هم اكنون آفریده شدهاند گفتار خداوند است كه: عِنْدَها جَنَّةُ الْمَأْوى.3 أىْ عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهَى. فَسِدْرَةُ الْمُنْتَهَى فِى السَّماءِ السّابِعَةِ وَ جَنَّةُ الْمَأْوَى عِنْدَها. «در نزد آن، یعنى در نزد سِدرة المُنتهى، جنّة المَأوى است. پس سِدرة المُنتهى در آسمان هفتم است و جنّة المَأوى هم در جنب آنست.»4 پس معلوم مىشود كه جنّة المَأوى فعلًا موجود است.
بهشت و دوزخ در ملكوت زمین است
از اینجا استفاده مىشود كه بهشت در آسمان هفتم است. و
- قسمتى از آيه ٢٥، از سوره ٢: البقرة
- آيات ١٣ تا ١٥، از سوره ٥٣: النّجم
- همان
- «بحار الانوار» طبع حروفى، ج ٨، ص ١٣٣، به نقل از «تفسير قمّى» ص ٦٥٢
