معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
مرتب سازی:
معاد شناسی ج10
64بهشت و هم بر دوزخ حاكمند، و هم بر بهشتیان و هم بر جهنّمیان مُسَیطر و مسلّط هستند. آنان در چنین افق مبین و مقام ارجمندى وقوف دارند، همه را با علائم و نشانهها مىشناسند، و درجه و مقام هر یك از بهشتىها را در مراتب هشتگانه آن معین مىكنند، و دركات و مراتب هفتگانه دوزخ را میدانند و دوزخیان را در آن محلها توزیع مىنمایند.
و این روایات همگى تطابق دارد با مفاد آیاتى كه ذكر شد، زیرا در آیات هم رجال اعراف را با مشخّصاتى بیان فرموده است كه غیر از مقرّبان درگاه حضرت احدیت و پیشوایان اهل بیت كسى چنین مقامى را ندارد.
و نیز در آیات همان طور كه دیدیم، حال دسته اى را بیان میكند كه هنوز داخل بهشت نشده و امید دخول در آن را دارند.
مقام حضرت زهرا علیها السّلام در أعراف
ولى در اینجا یك نكته باید ذكر شود، و آن اینست كه: مقام حضرت صدّیقه كبرى فاطمه زهرا سلام الله علیها كجاست؟ آیا آنهم بر اعراف است، و یا در مراتب و درجات پائینتر؟
هیچ شكّى نیست كه آن مقام مقدّس نیز در طراز مقام فرزندانش از پیشوایان و ائمّه اهل بیت است، و علّت آنكه در این روایات تصریح به وقوف آن حضرت بر اعراف نشده است، به جهت آنست كه ضعفاء عقول حقیقتاً اعراف را كوهى مثلًا به مثابه جبال دنیا تخیل مىكنند، و بنابراین صعود آن مخدّره بر فراز كوه و تلّ، منافى مقام حیا و عصمت است.