معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
مرتب سازی:
معاد شناسی ج10
40رساتر این آیه است كه:
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّهِ كُفْراً وَ أَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دارَ الْبَوارِ* جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَها وَ بِئْسَ الْقَرارُ.1
«آیا نظرى نیفكندى بسوى كسانى كه نعمت خدا را به كفر تبدیل كردند و قوم خود را به دیار هلاكت و نابودى كشاندند؟ آنان در جهنّم مىسوزند، و جهنّم بد قرارگاهى است!»
سابقاً ذكر كردیم كه مراد از نعمت در این آیه، ولایت است.2 و ولایت، سبیل و راه بسوى خداست؛ و در مقابلش كفر است، یعنى بستنِ راه و مسدود شدن طریق عبودیت.
ظاهر، فانى و از بین رونده؛ و باطن ثابت و پابرجاست
پس غایت و نهایت سیر چنین افرادى كه بر ظاهر جمود دارند و از باطن إعراض مىكنند، بَوار و هلاك و نابودى است. و ظاهر، از بین رونده، و خراب شونده، و نابود است؛ و باطن، پایدار، و ثابت، و بادوام، و پا برجا؛ همچنان كه خداوند مىفرماید:
وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ.3
«و اى پیامبر! به كسانى كه ایمان آوردهاند بشارت بده كه از براى آنان در نزد پروردگارشان گامى متین و قدمى راستین است.»
و نیز مىفرماید: فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ.4
- آيه ٢٨ و ٢٩، از سوره ١٤: إبراهيم
- «معادشناسى» ج ٨، اواخر مجلس ٥٨
- قسمتى از آيه ٢، از سوره ١٠: يونس
- آيه ٥٥، از سوره ٥٤: القمر