
معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
251الَّذِي جَعَلَ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ فَأَلْقِياهُ فِي الْعَذابِ الشَّدِيدِ.1
(در روز قیامت به آن گواه بر أعمال و به آن جلودار در حركت بسوى محشر، كه با هر نفسى مىآیند، گفته مىشود كه:) بیفكنید در جهنّم هر شخص كفران كننده و عنادآورندهاى را كه از هر كار خیر مانع میگردیده است، و درباره خلق خدا تجاوز و ستم مىنموده، و درباره خود خدا مردم را به شكّ و ریب مىانداخته است؛ آن كسى كه با خداوند خداى دیگرى را قرار داد. بیفكنید شما دو فرشته و گواه او را در عذاب شدیدى!»
و بر همین میزان، منافقان نیز در جهنّم خواهند بود. زیرا منافقان در باطن كافرند، و در ظاهر براى مصلحت روزگار و بهره بردارى از بیت المال و غنائم و آداب و أحكام اجتماعى اسلام، خود را مسلمان جلوه میدهند. و لذا در بسیارى از آیات قرآن، منافقانِ مسلمان نما را با كافران در یك سیاق آورده، و همه را مجموعاً اهل جهنّم شمرده است. مانند:
إِنَّ اللَّهَ جامِعُ الْمُنافِقِينَ وَ الْكافِرِينَ فِي جَهَنَّمَ جَمِيعاً2.
«حقّاً خداوند تمام منافقان و كافران را در جهنّم مجتمع خواهد نمود.»
و مانند:
وَعَدَ اللَّهُ الْمُنافِقِينَ وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْكُفَّارَ نارَ جَهَنَّمَ
- آيات ٢٤ تا ٢٦، از سوره ٥٠: ق
- ذيل آيه ١٤٠، از سوره ٤: النّسآء
