معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
مرتب سازی:
معاد شناسی ج10
235فاصله افتادن بین آنان و بین حقّ شد، و این سیر انحرافى تشریعى بر خلاف سنّت تكوین و متن واقع گشت.
البتّه اصل خلقت شیطان از روى مصلحت بود، و گرنه خدا نمىآفرید. و اینك هم شیطان یك مأمور خداست كه حكم بازرس دارد، و نمىگذارد اشخاص آلوده و مبتلا به غلّ و غشّ عالم طبیعت و نفوس امّاره، در حرم خداوند قدم گذارند. بازرسى میكند، و تفتیش صحیح به عمل مىآورد؛ آنان كه پاك هستند طبق آیه كریمه قالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ* إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ،1 شیطان را بدانها دسترسى نیست، و آنان كه بر خدا پیشى میگیرند و از استكبار و تكبّر بهره كافى دارند، و صفات عُلیا و أسماء حُسناى خدا را دزدیده و به خود نسبت میدهند، جلوى آنها را میگیرد و نمىگذارد در حرم خداوندى كه جاى خلوص است وارد شوند.
اگر شیطان نبود، عالم نزول و طبع و این دنیاى پر غوغا نبود. زیرا شیطان سبب نزول و هبوط آدم بدین عالم شد؛ قبل از آن همه در بهشت بودند، ولى بهشت عالم ذَرّ كه فقط بهشت استعداد و قابلیت بود و انسان همانند فرشتگان و حوریان قابل ترقّى و تكامل نبود. شیطان موجب نزول آدم در این عالم و حركت و مجاهده و جستجوى حقّ و تدارك ما فات شد، و بالاخره انسان از أسفل السّافلین با قدم مجاهده با اراده پروردگار حىّ قَیوم به أعلى عِلّیین رسید. انسان از
- آيه ٨٢ و ٨٣، از سوره ٣٨: ص: «شيطان گفت: سوگند به عزّت تو که تمام بنى آدم را من إغوا ميکنم، مگر آنان که از بندگان مخلَص تو باشند.»