معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
مرتب سازی:
معاد شناسی ج10
232باز كردهاند، و از مارهاى جهنّم كه با نیشهاى خود میزنند، و از آشامیدنىهاى جهنّم كه رودهها و امعاء را پاره پاره كنند، و دلهاى ساكنان آن را قطعه قطعه نمایند، و دلهایشان را از جا بر كنند!
و من از تو اى پروردگارم! هدایت و راهنمائى مىطلبم بسوى آن چیزى كه از جهنّم دور كند، و آتش را بگرداند.
بار پروردگار من! بر محمّد و آل او درود بفرست، و پناه ده مرا از آن آتش در پناه فضل رحمت خود، و درگذر از لغزشهاى من به نیكوئى گذشت خود، و مرا خوار و ذلیل مگردان؛ اى بهترین پناه دهندگان!
تو هستى كه از هر كار مكروه و ناپسندى نگهدارى و حفظ میكنى، و حسنه و خوبى را مرحمت میفرمائى، و آنچه بخواهى بكنى میكنى، و تو بر هر كار توانائى.»
بارى، آیات شریفه قرآن، درباره جهنّم و تفاصیل آن، همان طور كه استاد ما: حضرت آیة الله علّامه طباطبائى مُدّ ظلّه فرمودهاند، از آیات بهشت بیشتر است. زیرا درباره دوزخ، قریب چهارصد آیه در قرآن شریف آمده است، و هیچ سوره اى از سور قرآن از ذكر جهنّم تصریحاً و یا تلویحاً خالى نیست، مگر دوازده سوره از سُوَر قِصار.1
كیفیت پیدایش دوزخ
و بالجمله محصّل مفاد مجموع این آیات آنست كه: دوزخیان از زندگانى ابدى و حیات حقیقیه عالم آخرت محروم مىباشند. حال باید دید چرا این محرومیت نصیب آنان گردیده است؟ و به طور كلّى
- رساله «الإنسان بعد الدّنيا» خطّى، ص ٧١