معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
مرتب سازی:
معاد شناسی ج10
215البتّه بهشت داراى درجات و مقاماتى است كه بعضى از بعضى برتر و بالاتر است. و همینطور خود بهشتهاى هشتگانه متفاوت هستند. درهاى ورود به آنها نیز مختلف است. فلذا میتوان براى بهشت درجات و ابواب بسیارى دانست.
حضرت أمیر المؤمنین علیه السّلام مىفرماید:
دَرَجَاتٌ مُتَفَاضِلَاتٌ، وَ مَنَازِلُ مُتَفَاوِتَاتٌ. لَا ینْقَطِعُ نَعِیمُهَا، وَ لَا یظْعَنُ مُقِیمُهَا، وَ لَا یهْرَمُ خَالِدُهَا، وَ لَا یبْأَسُ سَاكِنُهَا.1
«بهشت داراى درجات مختلف و متفاوتى است كه برخى بر برخى فضیلت دارد، و داراى منزلهاى متفاوتى است. نعیمش أبداً منقطع نمىشود، و ساكن در آن هیچگاه كوچ نمىكند، و شخص مخلّد در آن پیر نمىشود، و ساكن در آن نیازمند و محتاج نمىگردد.»
و در آیات شریفه قرآن داریم كه پیامبران هر یك با دیگرى در فضیلت مختلفاند.
تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ.2
(اى پیغمبر) ما این پیامبران را، بعضى را بر بعضى فضیلت و برترى بخشیدهایم!»
وَ لَقَدْ فَضَّلْنا بَعْضَ النَّبِيِّينَ عَلى بَعْضٍ.3
«و به تحقیق كه ما بعضى از پیغمبران را بر بعضى دیگر تفضیل و
- «نهج البلاغة» خطبه ٨٣ از طبع عبده مصر، ص ١٤٩
- صدر آيه ٢٥٣، از سوره ٢: البقرة
- قسمتى از آيه ٥٥، از سوره ١٧: الإسراء