معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
مرتب سازی:
معاد شناسی ج10
213و یا یك بهشت، دو در و یا بیشتر داشته باشد. یعنى خانه و بهشت واحد است و وصول به آن مقصد از دو راه و دو طریق باشد.
و ثانیاً ممكنست این درهاى هشتگانه بهشت، همه درِ یك بهشت باشند، و خداوند از درِ بهشتهاى دیگر، به لسان معصومین ذكرى به میان نیاورده باشد. همچنان كه از بعضى از روایات استفاده مىشود كه بهشت بیش از هفتاد در دارد.
مقامات و درجات مختلف بهشت
در «مناقب» ابن شهرآشوب از أمیر المؤمنین علیه السّلام روایت كرده است كه:
إنَّ لِلْجَنَّةِ إحْدَى وَ سَبْعِینَ بَابًا، یدْخُلُ مِنْ سَبْعِینَ مِنْهَا شِیعَتِى وَ أَهْلُ بَیتِى، وَ مِنْ بَابٍ وَاحِدٍ سَائِرُ النَّاسِ.1
«بهشت هفتاد و یك در دارد، از هفتاد در آن شیعیان من و اهل بیت من وارد مىشوند، و از یك در آن سائر افراد مردم.»
همچنان كه در «كافى» از علىّ بن إبراهیم از پدرش از ابن أبى عُمیر از منصور بن یونس از إسحاق بن عمّار، از حضرت صادق علیه السّلام روایت كرده است كه:
إنَّ لِلْجَنَّةِ بَابًا یقَالُ لَهُ الْمَعْرُوفُ، لَا یدْخُلُهُ إلَّا أَهْلُ الْمَعْرُوفِ. وَ أَهْلُ الْمَعْرُوفِ فِى الدُّنْیا هُمْ أَهْلُ الْمَعْرُوفِ فِى الآخِرَةِ.2
«براى بهشت درى است كه به آن مَعْروف گویند، و در آن در داخل نمىشوند مگر اهل معروف و كارهاى خیر و پسندیده و
- «بحار الانوار» طبع حروفى، ج ٨، ص ١٣٩
- «کافى» ج ٤، ص ٣٠