
معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
208وَ جَنَّةُ نَعِیمٍ، وَ جَنَّةُ الْمَأْوَى.
وَ إنَّ لِلَّهِ تَعَالَى جِنَاناً مَحْفُوفَةً بِهَذِهِ الْجِنَانِ.1
«... و غیر از این چهار بهشت، خداوند تعالى بهشتهائى دارد كه این چهار بهشت آنها را احاطه كرده و در برگرفته است.»
امّا جنّة النّعیم در بسیارى از آیات قرآن نام برده شده است؛ مانند:
وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ* أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ* فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ.2
«پیشىگیرندگان در أعمال صالحه، پیشىگیرندگان در غفران و رحمت خداوند هستند. و ایشانند مقرّبان خدا كه در بهشتهاى نعیم هستند.»
و مانند:
أَ يَطْمَعُ كُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ أَنْ يُدْخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٍ* كَلَّا.3
«آیا هر فرد از ایشان چنین طمعى دارد كه در بهشت نعیم داخل شود؟ نه، چنین نیست.»
و امّا جنّت عَدن نیز در بسیارى از آیات قرآن نام آن برده شده است؛ مانند:
وَ مَساكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ.4
- «علم اليقين» فيض کاشانى، طبع سنگى وزيرى، ص ٢٢٤
- آيات ١٠ تا ١٢، از سوره ٥٦: الواقعة
- آيه ٣٨ و صدر آيه ٣٩، از سوره ٧٠: المعارج
- ذيل آيه ١٢، از سوره ٦١: الصّفّ
