
معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
207جَنَّةُ الْخُلْدِ: بهشت دوام و بقاء گویند.
قُلْ أَ ذلِكَ خَيْرٌ أَمْ جَنَّةُ الْخُلْدِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ كانَتْ لَهُمْ جَزاءً وَ مَصِيراً* لَهُمْ فِيها ما يَشاؤُنَ خالِدِينَ كانَ عَلى رَبِّكَ وَعْداً مَسْؤُلًا.1
«بگو اى پیغمبر: آیا اینها بهتر است یا بهشت خُلدى كه به پرهیزكاران و متّقیان وعده داده شده است؟! كه آن بهشت، پاداش آنها و محلّ صیرورت و جابجا شدن آنهاست. از براى آنانست در آن هر چه را كه بخواهند، و در آن بهشتِ خلد، مُخلّد خواهند بود. و این وعده اى است كه در مقابل درخواست، بر عهده پروردگار تو است!»
و اضافه جَنَّت به خُلْد (جَنَّةُ الْخُلْدِ) كه به معناى دوام و تأبید است، دلالت دارد بر آنكه بهشت فى حدّ نفسه داراى بقاء و دوام است و فنا ندارد؛ همچنان كه جمله بعد كه مىفرماید: خالِدِينَ دلالت دارد بر آنكه اهل بهشت داراى دوام و بقاء هستند و فنا بدانها راه ندارد.
اسامى بهشتهاى نامبرده شده در قرآن
باید دانست: بهشتهائى كه در قرآن از آنها نام برده شده است چهار است:
جَنّت عَدْن و جنّت فِرْدَوس و جنّت نَعیم و جنّت مأوَى؛ همچنان كه در روایت وارد است: قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَیهِ السَّلَامُ: أَمَّا الْجِنَانُ الْمَذْكُورَةُ فِى الْكِتَابِ فَإنَّهُنَّ جَنَّةُ عَدْنٍ، وَ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ،
- آيه ١٥ و ١٦، از سوره ٢٥: الفرقان
