
معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
194و آنچه سابقاً بیان شد از گفتار خدا كه مىفرماید: فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ تا گفتارش كه: إِلَّا قِيلًا سَلاماً سَلاماً، همه آنها متعلّق به سابقون و مقرّبون است. و با دقّت در خصوصیات آن مزایا، و خصوصیات آنچه را كه براى اصحاب یمین بیان فرموده است، أشرفیت و أفضلیت سابقین از اصحاب یمین مشهود میگردد.
دیگر آیات وارده درباره نعمتهاى بهشت
و باید دانست كه در سوره دهر نیز درباره پاداش أبرار، خداوند آیاتى را كه حكایت از عظمت و مقام آنان میكند بیان مىفرماید، و لیكن چون تفسیر و بیان آنها از همین مطالبى كه ما در اینجا آوردیم معلوم مىشود، از تفسیر آنها بخصوصها صرف نظر شد. این سوره درباره أهل بیت رسول الله (أمیر المؤمنین و حضرت فاطمه و حضرت امام حسن و حضرت امام حسین) نازل شده است، و فضّه خادمه را نیز فرا میگیرد.
و در سوره قمر، مقام متّقیان را مَقْعَدِ صِدْقٍ در نزد مالك على الإطلاق و حكمران با اقتدار معین كرده است:
إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَ نَهَرٍ* فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ.1
و در سوره بینه، آن پاداشها را كه حتّى شامل رضایت طرفینى است، بر اساس خشیت و احترام از عِزّ جلال و مقام و موقف حضرت پروردگار معین فرموده است:
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِكَ هُمْ خَيْرُ
- آيه ٥٤ و ٥٥، از سوره ٥٤: القمر
