
معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
192«و در «مجمع البیان» وارد است كه عامّه از أمیر المؤمنین علیه السّلام روایت كردهاند كه: مردى در نزد آن حضرت ﴿وَ طَلْحٍ مَنْضُودٍ﴾ قرائت كرد. حضرت گفتند:
مَا شَأْنُ الطَّلْحِ؟ إنَّمَا هُوَ «وَ طَلْعٍ» كَقَوْلِهِ: وَ نَخْلٍ طَلْعُها هَضِيمٌ.1
«طَلْح چه معنى دارد؟! «طَلْع» است؛ مثل گفتار خداوند: وَ نَخْلٍ طَلْعُها هَضِيمٌ، یعنى درخت خرمائى كه غلاف میوهاش شكسته شده و خرماها در درون آن، رو به رشد كردن آورده است.»
به حضرت گفته شد: آیا تغییر نمیدهید این كلمه را؟ حضرت فرمود:
إِنَّ الْقُرْءَانَ لَا یهَاجُ الْیوْمَ وَ لَا یحَرَّک.
«در امروز قرآن، تحرّك پیدا نمىكند و جابجا نمىشود و دگرگونى پیدا نمىكند.»
و این روایت را از آن حضرت، فرزندش حسن علیه السّلام و قَیس بن سَعد روایت كردهاند.2»
وَ فُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ* إِنَّا أَنْشَأْناهُنَّ إِنْشاءً* فَجَعَلْناهُنَّ أَبْكاراً* عُرُباً أَتْراباً.3
- ذيل آيه ١٤٨، از سوره ٢٦: الشّعراء
- «الميزان» ج ١٩، ص ١٤٥
- آيات ٣٤ تا ٣٧، از سوره ٥٦: الواقعة
