
معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
189است كه لوله دارد چون آفتابه. و كَأْسٍ مفرد است و جمع نیست، و كاسه است، و آن ظرفى است كه نه دسته دارد و نه لوله، و به شكل پهن و گسترده است به خلاف كوزه.
و علّت اینكه كأس را مفرد آورده است، آنست كه كأس به كاسه پر از مایع گفته مىشود، پس كأس به تنهائى در حكم أباریق و أكْواب است.
صُداع به معناى سر درد است. لا يُصَدَّعُونَ عَنْها یعنى از آن خمرهاى بهشتى سر درد پیدا نمىكنند. و أنْزَفَ از باب إفعال، فعل لازم و به معناى ذَهاب عقل و مستى است. و بنابراین وَ لا يُنْزِفُونَ معنایش اینست كه در اثر خوردن آن شرابها، عقلشان زائل نمىگردد.
وَ فاكِهَةٍ مِمَّا يَتَخَيَّرُونَ* وَ لَحْمِ طَيْرٍ مِمَّا يَشْتَهُونَ* وَ حُورٌ عِينٌ* كَأَمْثالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَكْنُونِ* جَزاءً بِما كانُوا يَعْمَلُونَ1.
«و هر نوع میوه اى كه اختیار و انتخاب كنند، و گوشت پرنده از آنچه اشتها كنند و میل بدان داشته باشند، و حورالعین كه مانند لُؤلؤ مختفى و پنهان در صدف، هیچگونه طراوت و تازگى شان زائل نشده است. تمام اینها پاداشى است كه در اثر آنچه در دنیا بجا مىآوردند به آنها داده مىشود.»
لا يَسْمَعُونَ فِيها لَغْواً وَ لا تَأْثِيماً* إِلَّا قِيلًا سَلاماً سَلاماً.2
«آنان در آن بهشتهاى نعیم هیچگونه سخن لغو و بیهوده اى، و هیچگونه سخنى كه رابطه با گناه داشته باشد نمىشنوند، مگر گفتار
- آيات ٢٠ تا ٢٤ از سوره ٥٦: الواقعه
- آيه ٢٥ و ٢٦ از سوره ٥٦: الواقعه
