
معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
185چون نَضَخَ ینْضَخُ نَضْخاً و نَضَخَاناً، به معناى اشتداد فوران و جوشیدن آب از چشمه است.
فِيهِما فاكِهَةٌ وَ نَخْلٌ وَ رُمَّانٌ.1
«در آن دو بهشت، درخت میوه و نَخل، و درخت انار است.»
چون نخل به معناى درخت خرماست نه خود میوه خرما، و بدین قرینه باید مراد از فاكهه و رمّان نیز درخت میوه و فاكهه و انار باشد.
فِيهِنَّ خَيْراتٌ حِسانٌ.2
«در آن بهشتها زنان نیكو سیرت و زیبا هستند.»
ضمیر فِيهِنَ به جِنَان بر میگردد كه جمع است، چون دو بهشت و دو بهشت، مجموعاً چهار بهشت مىشود.
و چون غالباً لفظ خَیر در معنى استعمال مىشود و لفظ حُسن در صورت و شمائل، فلهذا معناى خَيْراتٌ حِسانٌ، زنان نیكو اخلاق و طبیعت و سیرت، و نیكو صورت مىباشد. و حِسانٌ جمع حَسْناء است كه مؤنّث است.
حُورٌ مَقْصُوراتٌ فِي الْخِيامِ3
«حوریههائى كه همگى در خیمههایشان محفوظ و مصون هستند».
خِیام جمع خَیمَة، و آن به معناى چادر است. و مَقْصُوراتٌ یعنى مصون و محفوظ مىشوند از بذل نفوس و خود را تحت اختیارِ
- آيه ٦٨، از سوره ٥٥: الرّحمن
- آيه ٧٠ از سوره ٥٥: الرحمن
- آيه ٧٢ از سوره ٥٥: الرحمن
