معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
مرتب سازی:
معاد شناسی ج10
180ـ علیهما الصّلاة و السّلام ـ این معنى را آورده است.1
و دیگر سوره واقعه مىباشد. و اینك ما بحول و قوّه خدا فقراتى را كه در این دو سوره راجع به بهشت است مىآوریم:
آیات وارده در سوره الرَّحمن، درباره بهشت
اوّل: سوره الرّحمن:
وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ جَنَّتانِ.2
«و از براى كسى كه از مقام پروردگارش بترسد دو بهشت است.»
مراد از خوف از مقام ربّ، عبادت براى خود خداست نه براى كسب بهشت و نه براى ترس از دوزخ. و بنابراین، این آیه راجع به مقرّبین و مُخلَصین است كه عبادتشان فقط براى ذات حضرت حقّ است، و شائبه غیر در آن نیست. و دو بهشت ظاهراً عبارت است از بهشتى كه در اثر جزاى عمل داده مىشود، و بهشتى كه طبق وَ لَدَيْنا مَزِيدٌ3 به عنوان زیادى از پاداش عمل، حضرت ربّ العزّة عطا میكند.
ذَواتا أَفْنانٍ.4
«آن دو بهشت داراى انواع از میوهها است.» و یا «داراى برگها و شاخههائى است.»
چون ذَواتا تثنیه ذَات است كه نونش به اضافه ساقط شده. و
- تفسير «الميزان» ج ١٩، ص ١٠٥
- آيه ٤٦، از سوره ٥٥: الرّحمن
- ذيل آيه ٣٥، از سوره ٥٠: ق
- آيه ٤٨، از سوره ٥٥: الرّحمن