
معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
163أَ هؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لا يَنالُهُمُ اللَّهُ بِرَحْمَةٍ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ.1
(اهل أعراف به جهنّمیان میگویند:) این بهشتیان هستند كه شما در دنیا سوگند یاد میكردید كه خداوند آنها را مشمول رحمت خود نمىگرداند! (و سپس به بهشتیان میگویند:) داخل شوید در بهشت!»
و مانند آیه:
إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ.2
چون آنها را با آیه:
وَ أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ غَيْرَ بَعِيدٍ.3
تطبیق نمائیم، بدست مىآید كه رحمت خدا بهشت است، بلكه بهشت از مراتب و شئون رحمت است.
بارى، شوق و عشق دیدار خدا و نظر به جمال او دیگر مجالى براى عاشقان لقاء و دیدار او باقى نمىگذارد تا نظر به غیر او كنند. و پیوسته آنان را مدهوش و سرمست تجلّیات جمالیه و جلالیه، و انوار قاهره ازلیه و سبحات قدّوسیه حضرتش میكند.
مناجات حضرت سجّاد علیه السّلام در دل شب
حَمّاد بن حَبیب كوفى در ضمن حدیثى كه احوال حضرت سجّاد علیه السّلام را در سفر حج نقل میكند، میگوید: در بین راه چون تاریكى شب رو به انتها گذاشت از جاى خود برخاست و گفت:
- قسمتى از آيه ٤٩، از سوره ٧: الاعراف
- ذيل آيه ٥٦، از سوره ٧: الاعراف
- آيه ٣١، از سوره ٥٠: ق
