معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
مرتب سازی:
معاد شناسی ج10
162وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ ما زَكى مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ أَبَداً.1
«اگر فضل خدا بر شما و رحمت او نبود، هیچیك از آحاد شما پاك نمىشد و رشد و نموّ نمىكرد!»
و از اینجا استفاده مىشود كه فضل از رحمت است، و آن رحمت بدون استحقاق است.
و نیز داریم كه:
وَ رَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ فَسَأَكْتُبُها لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ.2
«و رحمت من هر چیز را فرا گرفته است، لیكن من آن رحمت را بخصوص براى مردمان متّقى و پرهیزگار مىنویسم و حتم میكنم.»
بهشت خدا، رحمت است
و از اینجا بدست مىآید كه آن رحمت زیادى و فضل كه عنوان «مَزید» دارد، مختصّ به مؤمنان است كه أُخْفِيَ لَهُمْ است. و اگر در بسیارى از آیات قرآن تدبّر شود، آیاتى كه در آن لفظ رحمت بكار رفته است؛ مانند آیه:
فَضُرِبَ بَيْنَهُمْ بِسُورٍ لَهُ و بابٌ باطِنُهُ فِيهِ الرَّحْمَةُ.3
«پس بین بهشتیان و جهنّمیان یك دیوارى زده مىشود كه درى دارد كه در باطنش رحمت است.»
و مانند آیه:
- قسمتى از آيه ٢١، از سوره ٢٤: النّور
- قسمتى از آيه ١٥٦، از سوره ٧: الاعراف
- قسمتى از آيه ١٣، از سوره ٥٧: الحديد