معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
مرتب سازی:
معاد شناسی ج10
160در این آیه مىبینیم كه لقاء و دیدار را مترتّب بر علم نافع و بر عمل صالح گردانیده است، و این همان لقاء و دیدار أُخْفِيَ لَهُمْ است كه مترتّب بر جَزاءً بِما كانُوا يَعْمَلُونَ مىباشد.
و چون در آیه:
لَهُمْ ما يَشاؤُنَ فِيها وَ لَدَيْنا مَزِيدٌ.1
اثبات زیادتى بر خواست و مشیت بندگان شده است، و خداوند چنین خبر داده است كه بندگان مؤمن هر چه در مشیت و اراده شان بگنجد براى آنان حاضر و موجود است، بنابراین، این آیه مىفهماند كه آن زیادتى در تحت مطلق مشیت نیست، و از اراده و درخواست و طلب خارج است.
و چون از طرفى میدانیم كه آن، كمالى است، و هر كمالى بدون شكّ واقع در تحت مشیت بهشتیان است، پس بنابراین، آن كمال نمىتواند چیزى بوده باشد مگر كمال غیر محدود و غیر متعین به حدود؛ و به همین جهت در تحت اراده قرار نگرفته است، چون هر چه در تحت اراده و مشیت قرار گیرد محدود میگردد.
مؤمنان، به شرف لقاء پروردگار خواهند رسید
و از اینجا به خوبى استفاده شد كه: مؤمنانِ طالب دیدار خدا إجمالًا، به شرف دیدار و لقاء خداوند متعال تفصیلًا خواهند رسید. و آن دیدار بالاتر از هر كمال متعین و محدود است، و برتر از هر چه در وصف آید، و بالاتر از هر لذّت و بَهجَت و سُرور و حُبورى است كه در تصوّر بگنجد؛ و آن اندكاك و فناى در ذات لا محدود و غیر متناهى
- آيه ٣٥، از سوره ٥٠: ق