
معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
157تفسیر نعمتهاى مخفى بهشتى
حضرت فرمودند: در بهشت درختى است كه خداوند چون به بادهاى بهشتى امر كند و به حركت درآیند، برگهاى آن درخت بهم میخورند و در اهتزاز مىآیند، و چنان صداى غناى لطیف و عالى میدهند كه خلائق همانند آن را نشنیدهاند؛ و این عوض ترك سَماع و غناى محرَّمى1 است كه در دنیا از خوف خدا كردهاند.
عرض كردم: فدایت شوم! قدرى براى من درباره مؤمن و آثار خصوصى آن زیادتر بیان كنید! فرمود:
إنَّ اللهَ خَلَقَ جَنَّةً بِیدِهِ، وَ لَمْ تَرَهَا عَینٌ وَ لَمْ یطَّلِعْ عَلَیهَا مَخْلُوقٌ. یفْتَحُهَا الرَّبُّ كُلَّ صَبَاحٍ فَیقُولُ: ازْدَادِى رِیحًا، ازْدَادِى طِیبًا! وَ هُوَ قَوْلُ اللهِ تَعَالَى: فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزاءً بِما كانُوا يَعْمَلُونَ.
«خداوند یك بهشت را به دست خود آفریده است، و هیچ چشمى آن را ندیده است، و هیچ آفریده اى از آن آگاه نگردیده است. و خداوند آن را هر صبحگاهى باز میكند و به آن میگوید: بویت فراوان باد، عطرت فراوان باد! (یعنى پیوسته و مدام عطرت و رائحه پاك و طیبت را زیادتر كن) و اینست گفتار خداى تعالى كه: هیچ نفسى
- مراد از غناى حرام هر صوتى است که انسان را به لهو در آورد؛ مانند مجالس تغنّى و سماع زنان آواز خوان، و يا سماع موسيقى با آلات آن. و امّا مجرّد صداى خوش و لحن خوش، گرچه با ترجيع باشد و يا فرح انگيز و غمآور باشد، نه آنکه حرام نيست بلکه بسيار خوب است، و موجب صفا و لطافت روح است، بخصوص در قرائت قرآن و دعا و أشعار سوق دهنده به خدا و عالم تجرّد و اطلاق فوقالعاده مؤثّر است، و حقّاً غناى بهشتى است.
