
معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
145أَغْصَانِهَا وَ وَرَقَةٌ مِنْ أَوْرَاقِهَا یسْتَظِلُّ تَحْتَهَا أُمَّةٌ مِنَ الامَمِ.1
«طوبى درختى است در بهشت، در خانه أمیر المؤمنین علیه السّلام. و هیچیك از شیعیان او نیستند مگر آنكه در خانهاش یك شاخه از شاخههایش، و یا یك برگ از برگهایش مىباشد كه در زیر سایه آن، امّتى از امّتها مىآرمند.»
و نیز در همین تفسیر از پدرش از ابن أبى عُمَیر از هِشام بن سالم، از حضرت صادق علیه السّلام در خبر معراج روایت كرده است كه رسول الله گفتند: سپس من از بیت المَعمور خارج شدم، و در این حال دو نهر به اطاعت من درآمدند؛ یكى از آن دو نهر، كَوْثَر نامیده شد و دیگرى رَحْمَت. من از نهر كوثر آشامیدم، و در نهر رحمت غسل كردم. و سپس این دو نهر به انقیاد من بودند تا من داخل بهشت شدم.
و چون داخل شدم دیدم كه در اطراف و حاشیههاى آن، خانههاى من و خانههاى ازواج من است. و دیدم كه خاك آن مانند مشك بود. و دیدم كه یك كنیزكى خود را در نهرهاى بهشت فرو مىبَرد و با آب شستشو میكند، گفتم: اى خانم تو از براى كیستى؟! گفت: من براى زَید بن حارِثة هستم. و چون صبح شد من این بشارت را به زید دادم.
و دیدم مرغانى را كه به مانند و به شكل شتران خراسانى بودند. و دیدمانارهاى بهشت را كه به اندازه دَلْوهاى بزرگ بودند. و دیدم
- «تفسير قمّى» طبع سنگى، ص ٣٤١
