معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
مرتب سازی:
معاد شناسی ج10
144عَلَى أَهْلِ الْجَنَّةِ. ثُمَّ سُئِلَ عَنْهَا مَرَّةً أُخْرَى فَقَالَ: فِى دَارِ عَلِىٍّ عَلَیهِ السَّلَامُ، فَقِیلَ لَهُ فِى ذَلِكَ؛ فَقَالَ: إنَّ دَارِى وَ دَارَ عَلِىٍّ فِى الْجَنَّةِ بِمَكَانٍ وَاحِدٍ.1»
«او گفته است: طوبَى درختى است كه ریشه آن در بهشت، در خانه على علیه السّلام است، و در خانه هر مؤمنى شاخه اى از آن مىباشد.
این روایت را أبو بصیر از حضرت صادق علیه السّلام روایت كرده است، لیكن حاكم أبو القاسم حَسكانى با إسناد خود از حضرت موسى بن جعفر علیهما السّلام از پدرش از پدرانش علیهم السّلام آورده است كه: از رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم درباره طوبَى پرسیدند، فرمود: درختى است كه ریشهاش در خانه من است، و شاخههایش بر اهل بهشت پخش شده است. مرتبه دیگرى از رسول الله پرسیدند، فرمود: درختى است كه ریشهاش در خانه علىّ علیه السّلام است. و چون از علّت اختلاف این دو پاسخ پرسیدند فرمود: خانه من و خانه علىّ در بهشت در مكان واحدى است.»
در «تفسیر علىّ بن إبراهیم» از پدرش از ابن محبوب از علىّ بن رِئاب از ابو عُبیده، از حضرت صادق علیه السّلام روایت میكند كه:
قَالَ: طُوبَى شَجَرَةٌ فِى الْجَنَّةِ فِى دَارِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ عَلَیهِ السَّلَامُ. وَ لَیسَ أَحَدٌ مِنْ شِیعَتِهِ إلَّا وَ فِى دَارِهِ غُصْنٌ مِنْ
- «مجمع البيان» طبع صيدا، مجلّد ٣، ص ٢٩١