
معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
127فرشتگان به آنها لفظاً سلام مىكنند، بلكه اینست كه دخول آنها در بهشت با سلام و سلامتى و ایمنى از هر گزندى و نقصانى معیت دارد، و ملازم است.
و سلام كه در اسلام به عنوان تحیت و دعا تشریع شده است، دلالت دارد بر آنكه من از خدا براى تو سلام میخواهم! و بنابراین وجود من در این حال متّصف به اسم سلام است، و ظهور این اسم در من، ترا از هر گزندى و شرّى از ناحیه من مصون مىدارد!
بهشتیان در تمام جهات پاك و طیب هستند
و سلام از مراتب و درجات پاكى و طهارت است. و گفتیم كه: اهل بهشت همه پاكند؛ خودشان پاكند، و منازلشان پاك است، و جفتهایشان پاك و پاكیزهاند.
امّا خودشان، در آیه كریمه سوره زمر داریم:
سَلامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوها خالِدِينَ.1
(فرشتگان به پاكان میگویند:) سلام بر شماست! پاك و طیب و پاكیزه شدید! پس بطور جاودان در بهشتها داخل شوید.»
و در این آیه تفریع با فاء، دلالت بر پاكى و طهارت منزل دارد، مانند پاكى و طهارت نازل، كه خودِ اهل بهشت باشند.
سَلامٌ عَلَيْكُمْ بِما صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ.2
«سلام باد بر شما در مقابل شكیبائى و استقامتى كه در دنیا نمودید! پس خوب جائى است عاقبت این خانه!»
- ذيل آيه ٧٣، از سوره ٣٩: الزّمر
- آيه ٢٤، از سوره ١٣: الرّعد
