
معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
111«رسول الله صلّى الله علیه و آله و سلّم فرمودند: جبرئیل علیه السّلام به من خبر داده است كه: بوى بهشت از مسیر هزار سال پیدا میشود؛ و عاقّ والدین آن را نمىیابد، و نه كسى كه قطع رحم كند، و نه پیرمردى كه زنا كند، و نه كسى كه از روى تكبّر و خودپسندى لباس خود را بر زمین كشد، و نه شخص فتنهجو و آشوبگر، و نه شخص منّت گذار، و نه جَعظَرىّ. جابر گوید: پرسیدم: مراد از جعظرىّ چیست؟ حضرت فرمود: كسى كه از دنیا سیر نشود.»
و در حدیث دیگر آمده است:
وَ لَا جَیوفٌ وَ هُوَ النَّبَّاشُ، وَ لَا زَنُوقٌ و هُوَ الْمُخَنَّثُ، وَ لَا جَوَّاضٌ1 [وَ هُوَ الْجِلْفُ الْجَافِى] (، وَ لَا جَعْظَرِىٌّ وَ هُوَ الَّذِى لَا یشْبَعُ مِنَ الدُّنْیا.2
«و نه آن كسى كه نبش قبر كند، و نه كسى كه لَواط دهد، و نه آدم سخت دل و سبك مغز، و نه آن كسى كه از دنیا سیر نگردد.»
و از «نوادر» راوَندى با اسناد خود، از حضرت صادق علیه السّلام از پدرانش علیهم السّلام روایت شده است كه رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم فرمودند:
- در تعليقه گويد: در نسخههائى که در دست ماست، اينچنين (با ضاد) آمده و ليکن آنچه در لغت ضبط شده «جوّاظ» با ظاء است که به معناى الجافى الْغَليظ (بد اخلاق و تندخو و سخت دل) مىباشد- انتهى مطلب تعليقه کتاب. و ليکن در «لسان العرب» گويد: رَجُلٌ جَوّاضٌ کجَيّاضٍ؛ و آن، مردى است که با تکبّر و تبختر و خودپسندى راه ميرود.
- «معانى الاخبار» طبع مطبعه حيدرى، ص ٣٣٠
