
معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
61«همگى داخل بهشت گردید! بدون آنكه هیچ ترسى و یا آنكه هیچ غصّه اى براى شما بوده باشد.»
و در این حال دوزخیان به بهشتیان میگویند: قدرى از آب و یا از طعامى كه خدا به شما روزى كرده است به ما بدهید!1»
كلام مرحوم صدوق و شیخ مفید درباره أعراف
و مرحوم صدوق در كتاب «عقائد» فرموده است:
«اعتقاد ما در اعراف آنستكه آن، سور و دیوارى است بین بهشت و آتش، و بر آن مردانى هستند كه تمام افراد را (چه از بهشتیان و چه از دوزخیان) از سیما و آثار و علائمشان مىشناسند. و آنان پیامبر و اوصیاء او علیهم السّلام مىباشند.
(شیخ مفید در شرح این كلام فرموده است: گفته شده است كه: اعراف كوهى است بین بهشت و آتش. و نیز گفته شده است كه: آن، سور و دیوارى است بین بهشت و آتش. و محصّل كلام آنكه: مكانى است كه نه از بهشت است و نه از آتش. و بر طبق آنچه گفتیم روایت وارد شده است؛ و بر اینكه چون روز قیامت شود، بر آن سور رسول خدا و أمیر المؤمنین و ائمّه طاهرین از ذرّیه أمیر المؤمنین صلواتُ الله علیهم قرار دارند. و مراد از رجال در آیه اعراف آنانند ...)
داخل در بهشت نمىگردد مگر كسى كه آنها را بشناسد و آنها او را بشناسند، و داخل در آتش نمىگردد مگر كسى كه آنها را انكار كند و آنها او را انكار كنند.
و در كنار اعراف كسانى هستند كه حكم آنها تأخیر افتاده است تا
- «تفسير علىّ بن إبراهيم» ص ٢١٦ و ٢١٧
