
معاد شناسی ج10
کتاب شریف «معاد شناسی» از آثار نفیس علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّسسرّه میباشد. این اثر ارزشمند به قلم خود ایشان، در حقیقت صورت مکتوب و تفصیلی سخنرانیهای ایشان در موضوع معاد است. در این مباحث، کیفیت سیر انسان در دنیا و عالم غرور، و نحوۀ تبدّل عالم غرور به عالم حقائق، و رسیدنِ انسان به خدا نشان داده میشود. محوریت این ابحاث روی «باطنبودنِ آخرت نسبت به دنیا» پایهگذاری شده است که با قلمی شیوا و سلیس پرده از حقایق ناشکفتۀ عالم آخرت و معاد برداشته و شیفتگان حریم معبود را به تدبّر در معانی این اثر ذیقیمت فرامیخواند. در جلد دهم از این مجموعه پیرامون «حقیقت اعراف»، «حقیقت بهشت» و «حقیقت جهنم در قیامت» سخن بهمیان آمده است. اهم مباحث این مجلّد: • صفات و خصوصیات نفسانیۀ «اهل أعراف» • أعراف، موقف اهل عرفان است • رجال أعراف، اهلبیت علیهمالسلام هستند • بهشت و دوزخ در ملکوت زمین است • بهشت و جهنم در حال حاضر، آفریده شدهاند • معنای صحیح «لا إکراهَ فی الدّین» • شجرۀ طوبیٰ، درخت ولایت است • بهشت، حقیقت ولایت است • بهشت لقاء و جنّت ذات • بهشت قیامت، طلوع عالَمِ نفْس است • کیفیت پیدایش دوزخ • خلقت شیطان بر اساس مصلحت است • مسألۀ «امر بین الأمرین» از اسرار علوم است • اعتماد به دنیا، آتش است • بقاءِ عذاب و تناوب آن، مربوط به معصیتهای نفس است • حقیقت جهنم، حجاب و بُعد از رحمت خداست • ریشۀ جهنم، یأس از رحمت خداست • خلود و جاودانگی در بهشت و جهنم • پاسخ به اشکالات وارده بر خلود
معاد شناسی ج10
103اهل بهشتند؛ غایة الامر از یك درِ خاصّ به بهشت میروند و آنان هم درجه و هم مقام با شیعه نیستند.
و نیز در «خصال» با سند خود از جابر از حضرت باقر علیه السّلام روایت كرده است كه:
قَالَ: أَحْسِنُوا الظَّنَّ بِاللهِ، وَ اعْلَمُوا أَنَّ لِلْجَنَّةِ ثَمَانِیةَ أَبْوَابٍ، عَرْضُ كُلِّ بَابٍ مِنْهَا مَسِیرَةُ أَرْبَعِینَ سَنَةً!1
«فرمود: گمان و پندار خود را به خدا نیكو كنید، و بدانید كه براى بهشت هشت در است، و عرض هر درى به اندازه مسیر چهل سال راه است!»
و در «أمالى» صدوق از أنس بن مالك روایت كرده است كه چون پسرى از صحابى كبیر و شریف: عُثمان بن مَظعون وفات كرد، غصّه و اندوه او شدّت یافت، تا جائیكه در خانه خود براى محلّ عبادت مسجدى قرار داد تا در آنجا به عبادت مشغول شود.
این داستان به رسول الله رسید، و حضرت به نزد او آمدند و گفتند: اى عثمان! خداوند براى ما رهبانیت را ننوشته است، و رهبانیت امّت من در جهاد فى سبیل الله است.
اى عثمان بن مظعون! از براى بهشت هشت در است، و از براى جهنّم هفت در. آیا تو را خوشحال نمىكند اینكه از درى از آن وارد نشوى مگر اینكه پسر خودت را در پهلو و كنارت ببینى كه دست به دامن تو زده است و خود را شفیع تو بسوى پروردگارت قرار میدهد!؟
- همان مصدر، ص ٤٠٨
